Tehran University of Medical Sciences

Department of Disaster Public Health, School of Public Health  

 Amir Salari

PhD student in Disaster & Emergency Health

Educational Background: (Last One First)

 Research interests:

Disaster Health Care Management, Disaster Evaluation and Metrics, Disaster Education and Exercise, Man Made Disasters, Disaster Nursing

 Academic/professional activities:

Educator of Emergency & Critical Care Courses in Tehran & Shahid Beheshti  University of Medical Sciences, School of Nursing & Midwifry.

Member of Iranian Emergency Medicine Association, Emergency Medical Association, Nursing Scientific Association, Cardiac Nurses Association and Joint Commission on Life Support.

 Other Professional Experience:

 Awards/honors:

Personal interests:

Sport Specific Football & Swim, Sport Literature & news , Iranian music &Films, Spending time with Friends

 Email: A-Salari@Razi.tums.ac.ir, Info@AmirSalari.ir

Website: http://AmirSalari.ir

Website: http://nihr.tums.ac.ir/disaster

Mobile:+989124065510

   Tel/Fax:+98-2188991108

دانشگاه علوم پزشکی تهران

دانشکده بهداشت - دپارتمان بهداشت عمومی بلایا

Amir Salari*: PhD student in Disaster & Emergency Health, Department of Disaster Public Health, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences

* RN, MSN, Paramedic and Emergency& Critical Care Educator   www.Amirsalari.ir                           Email:Info@Amirsalari.ir

الگوريتم احياء قلبي- ريوي پايه براي احياگران غير حرفه اي بر اساس پروتكل سال 2010

 مديريت بحران در بيمارستان

تهيه �? تنظيم: امير سالاري- دبير كميته بحران

كليات
در رابطه با برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستاني سئ�?الاتي به ذهن خط�?ر مي‌كند كه عبارتند از :
 مگر يكي از فعاليت‌هاي عادي هر بيمارستاني مقابله با م�?ارد ا�?ر�?انس �? اضطراي نيست پس چرا بيمارستان به چنين برنامه اي نيازمند است؟
 آيا ح�?ادث غيرمترقبه همان ا�?ر�?انس‌هاي ر�?زمره بيمارستان �?لي در مقياس بزرگتر نيستند؟
 آيا بهترين راه پاسخ به ح�?ادث غيرمترقبه گسترش پاسخ ر�?زمره بيمارستان به م�?ارد ا�?ر�?انس در كنار افزايش تعداد پرسنل �? منابع ا�?ر�?انس، تخت‌هاي بيمارستاني �? تجهيزات نيست؟
در پاسخ به اين س�?الات بايد گفت كه نتايج سال‌ها تحقيقات در صحنه ح�?ادث غير مترقبه نشان مي‌دهد كه ح�?ادث غيرمترقبه ا�?ر�?انس‌هايي در مقياس �?سيع نيستند. ح�?ادث غيرمترقبه مشكلات مسائل منحصر به فردي را ايجاد مي‌كنند كه پاسخ به آنها نيازمند استرات�?ي‌هاي متفا�?ت از عملكرد ر�?زمره بيمارستان‌هاست. به عبارت ديگر ح�?ادث غيرمترقبه نه تنها از نظر كمي‌بلكه از نظر كيفي با ا�?ر�?انس‌هاي ر�?زمره بيمارستان متفا�?ت هستند براي مثال سيستم‌هاي ارتباطي معم�?لي (مانند تلفن �? م�?بايل)، راه‌هاي نقل �? انتقال عادي �? تسهيلات زيرساختي در جريان ح�?ادث غيرمترقبه قادر به فعاليت طبيعي خ�?د نيستند. م�?قعيت پر استرس �? به هم ريختن نظم عادي در جريان ح�?ادث غيرمترقبه م�?جب مي‌ش�?د تا بيمارستان‌ها در جريان چنين ح�?ادثي با انسان‌هاي متفا�?ت‌،‌ مشكلات متفا�?ت �? منابع متفا�?ت از فعاليت ر�?زمره خ�?د م�?اجه گردند �? در چنين �?ضعيتي �?ج�?د يك استرات�?ي از پيش تعيين شده براي مقابله با �?ضعيت جديد كه همانا برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستاني است كاملاً ضر�?ري مي‌باشد.

استانداردهاي برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستاني
مطالعات بسياري در زمينه محت�?اي برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستاني ص�?رت گرفته است. يكي از معتبرترين استاندارد‌هاي م�?ج�?د براي محت�?اي اين برنامه استاندارد آمادگي بيمارستاني است كه ت�?سط كميته مشترك اعتبار سنجي سازمان‌هاي ارائه خدمات سلامت (JCAHO) ارائه شده است.
براساس اين استاندارد ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستاني بايد تمهيدات لازم را در م�?ارد زير به كار گيرد:
• ارزيابي خطر – آسيب پذيري (Hazard Vulnerability Assessment)
• شي�?ه فعال شدن برنامه (Activation)
• تلفيق برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستاني با برنامه ح�?ادث غيرمترقبه جامعه
• آگاه نم�?دن مسئ�?لين خارج از بيمارستان از رخداد حادثه
• اعلام هشدار به پرسنل بيمارستان در م�?رد فعال شدن برنامه
• شناسايي پرسنل بيمارستان
• اسكان �? نقل �? انتقال پرسنل
• فراهم نم�?دن حمايت از خان�?اده پرسنل بيمارستان
• حفظ مديريت منابع (مانند دار�?، تجهيزات پزشكي، غذا، آب �?...
• كنترل دستي، ازدحام �? ترافيك بيماران
• حفظ ارتباط با رسانه‌ها
• جابجايي (Evacuation) �? تعيين محل جايگزين براي درمان بيماران در ص�?رت نياز
• پيگيري بيماران �? مديريت درمان �? مدارك پزشكي آنها در جريان جا به جايي
• ايجاد �? حفظ پشتيباني ارتباطات �? تسهيلات
• ايجاد شرايط �? �?سايل مقابله �? قرنطينه بيماران آل�?ده با م�?اد خطرزا
• تعيين مسئ�?ليت‌هاي پرسنل در جريان ح�?ادث غيرمترقبه
• استفاده از يك ساختار فرماندهي منطبق يا ساختار فرماندهي محلي در جريان ح�?ادث غيرمترقبه
• آم�?زش
• ارزيابي ساليانه برنامه �? به ر�?ز نم�?دن آن

كيمته برنامه ريزي اجتماعي ح�?ادث غيرمترقبه (Community Disaster Planning Committee)
يكي از نكات مهم در طراحي برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستاني اطلاع از �?ج�?د يا عدم �?ج�?د كميته برنامه ريزي ح�?ادث غيرمترقبه منطقه اي يا كش�?ري است. چرا كه بسياري از مشكلات در ارتباط با پاسخ به ح�?ادث غيرمترقبه از نب�?د هماهنگي �? ارتباطات بين سازماني ناشي مي‌گردد. در ص�?رت عدم �?ج�?د چنين كميته اي بايد براي تشكيل آن اقدام نم�?د. تمامي‌سازمان‌ها �? افرادي كه به ن�?عي با مسئله برنامه ريزي ح�?ادث غيرمترقبه مرتبط هستند بايد نماينده اي در اين كميته داشته باشند. اين كميته مي‌ت�?اند علا�?ه بر ايجاد �? تق�?يت برنامه‌هاي آمادگي، تعديل (Mediation)، پاسخ �? بازسازي (Recovery) ح�?ادث غير مترقبه �? افزايش همكاري �? هماهنگي بين سازماني م�?جب تشكيل برنامه‌هاي آم�?زشي مشترك گردد. با عض�?يت در چنين كميته اي هر يك از سازمان‌ها از ق�?انين، سياست گذاري‌ها �? خط مشي‌هاي ملي �? منطقه اي آگاهي يافته  �? از آنها در برنامه ريزي ح�?ادث غيرمترقبه سازمان خ�?د استفاده نمايد.

تعيين اهداف برنامه
برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستاني بايد با هدف مشخص نگاشته ش�?د. اينها مثالهايي از اهداف اين برنامه هستند:
تعيين خط مشي بيمارستان در پاسخ به هر ن�?ع حادثه غيرمترقبه كه پرسنل، بيماران، بازديدكنندگان �? يا اجتماع را تحت تاثير خ�?د قرار مي‌دهد.
تعيين مسئ�?ليت‌هاي افراد �? بخش‌هاي بيمارستان در هنگام �?ق�?ع ح�?ادث غيرمترقبه.
تهيه Guideline‌هاي استاندارد �? عملي براي پاسخ بيمارستان به ح�?ادث غيرمترقبه.

م�?قعيت‌هاي بر�?ز حادثه (Situation)
هر مركز مراقبت پزشكي �? از جمله بيمارستان‌ها بايد براي پاسخ در مقابل د�? م�?قعيت غيرمترقبه عمده آمادگي لازم را داشته باشند اين د�? م�?قعيت عبارتند از:

ح�?ادث غيرمترقبه خارجي (External Disasters)
طبق تعريف به ح�?ادثي اطلاق مي‌گردد كه از خارج از فضاي فيزيكي بيمارستان منشاء مي‌گيرند �? با ايجاد تعداد زياد بيماران م�?جب ت�?قف عملكرد طبيعي بيمارستان مي‌ش�?ند. مثال‌هايي از ح�?ادث غيرمترقبه خارجي عبارتند از:
• سيل
• نشت م�?اد مضر
• آتش س�?زي �?سيع
• م�?اجهه با پرت�? رادي�?اكتي�?
• ح�?ادث با تلفات متعدد
• هر سناري�?يي كه خارج از بيمارستان رخ داده �? تعدادي از بيماران را ايجاد نمايد كه از ت�?ان پاسخگ�?يي بيمارستان خارج است �? يا به علا ن�?ع بيماري چنين امكاناتي �?ج�?د ندارد.

ح�?ادث غيرمترقبه داخلي (Internal Disasters):
بر طبق تعريف هر حادثه اي است كه در فضاي فيزيكي بيمارستان رخ دهد �? تهديدي از ن�?ع بيماري، جراحت �? يا تخريب به بيمارستان،‌ بيماران، پرسنل �? بازديدكنندگان �?ارد نمايد. نم�?نه‌هايي از ح�?ادث غيرمترقبه داخلي در زير آ�?رده شده است:
• بمب گذاري
• گر�?گان گيري
• قطع ارتباطات
• قطع برق يا آب
• آتش س�?زي
• سيل
• م�?اد مضر / پرت�?هاي رادي�?اكتي�?
• نقص سيستم گرمايشي
• قطع گازهاي درماني

م�?قعيت �?ق�?ع ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستاني را مي‌ت�?ان براساس شدت �? ميزان تاثير بر بيمارستان نيز تقسيم بندي كرد. بر اين اساس پنج م�?قعيت قابل تص�?ر است كه عبارتند از:
1. ح�?ادث غيرمترقبه داخلي: مانند آتش س�?زي، انفجار، نشت يا آزاد شدن م�?اد مضر
2. ح�?ادث غيرمترقبه خارجي جزئي: تعداد محد�?دي مصد�?م ايجاد مي‌كند.
3. ح�?ادث غيرمترقبه خارجي عمده: تعداد زيادي مصد�?م ايجاد مي‌كند.
4. تهديدات ناشي از ح�?ادث غيرمترقبه مت�?جه بيمارستان يا جامعه مي‌باشد: مانند آتش س�?زي در نزديكي بيمارستان �? ط�?فان، سيل يا انفجار قريب ال�?ق�?ع.
5. ح�?ادث غيرمترقبه اي كه در منطقه اي ديگر رخ مي‌دهد.

مراحل اجرايي برنامه ح�?ادث غير مترقبه
برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستاني شامل مراحل زير مي‌باشد.
1. مرحله تهيه برنامه (Preparation phase) : اين مرحله شامل ايجاد �? پياده كردن برنامه مي‌باشد �? مهم ترين مباحث مطرح در آن عبارتند از :
o. مرحله آمادگي (Prepration phase)
o. مرحله اعلام خطر (Alert Phase)
o. مرحله پاسخ ا�?ر�?انس (Emergency Response Phase)
o. مرحله ت�?قف برنامه (Termination Phase) �? ارزيابي بعد از حادثه
مرحله آمادگي (Prepration Phase)
اين مرحله شامل فراهم نم�?دن مقدمات لازم براي اجراي برنامه ح�?ادث غيرمترقبه مي‌باشد �? مهمترين مباحث مطرح در آن عبارتند از :

ايجاد كميته ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستاني:
هر بيمارستان بايد كميته ح�?ادث غيرمترقبه را با هدف تهيه، ت�?زيع، پيگيري �? به ر�?ز كردن برنامه ح�?ادث غيرمترقبه تشكيل دهد. اين كميته همچنين مسئ�?ليت آم�?زش پرسنل �? هماهنگي با ديگر سازمان‌هاي دخيل در بخش سلامت را بر عهده دارد . هر چند تركيب ثابتي براي اعضاي كميته ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستان �?ج�?د ندارد �?لي پيشنهاد مي‌ش�?د مسئ�?لين زير �? يا نمايندگان آنها در تركيب اين كميته حض�?ر داشته باشند:
1. رياست بيمارستان �? قائم مقام ا�?
2. مسئ�?ل امنيت / آتش س�?زي بيمارستان
3. نمايندگان بخش ا�?ر�?انس (شامل پزشكان �? پرستاران)
4. س�?پر�?ايزر بيمارستان
5. نماينده پرستاران ارشد بيمارستان
6. مدير بيمارستان
7. نماينده خدمه بيمارستان (شامل بيماربر/تداركات/نظافت)
8. نماينده پات�?ل�?�?ي (شامل مسئ�?ل بانك خ�?ن)
9. مسئ�?ل دار�?ي بيمارستان
10. نماينده خدمات آمب�?لانس
11. رابط مطب�?عات بيمارستان
12. نمايندگان ديگر بخش‌هاي بيمارستان به �?ي�?ه اگر بخش‌هاي مزب�?ر نقش م�?ثري در مقابله با ح�?ادث غيرمترقبه داشته باشند (بخش جراحي، جراحي اعصاب، ارت�?پدي، داخلي،‌زنان)
13. نماينده بخش مددكاري اجتماعي
14. نماينده خدمات سلامت ر�?ان بيمارستان
جلسات كميته ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستاني بايد به ص�?رت ماهيانه يا با ف�?اصل كمتر برگزار ش�?د. مباحث مطر�?حه در جلسه بايد مكت�?ب شده �? اهم آنها به اطلاع تمام پرسنل بيمارستان برسد. اين كميته بايد مص�?بات خ�?د را در قالب پيشنهادات معين به كميته اجرايي بيمارستان ارائه نم�?ده �? پياده شدن آنها را پيگيري نمايد.
برقراري ارتباط با ديگر م�?سسات فعال در بخش سلامت �? همكاري �? هماهنگي با آنها از �?ظايف اين كميته است. بيمارستان بايد از ظرفيت عملكرد ديگر بيمارستان‌ها �? م�?سسات از جمله پليس، آتش نشاني، EMS �? م�?سسات دا�?طلب مطلع باشد. برنامه بيمارستاني ح�?ادث غيرمترقبه بايد بت�?اند در هماهنگي با ديگر م�?سسات پاسخ بيمارستان را هدايت نمايد.
تعيين زنجيره مسئ�?ليت ح�?ادث غيرمترقبه
فردي كه مسئ�?ليت اعلام خطر �? اجراي برنامه ح�?ادث غيرمترقبه را بر عهده دارد بايد از قبل مشخص گردد. اين فرد كه به عن�?ان فرمانده حادثه (Incident Commander) انتخاب مي‌گردد داراي مسئ�?ليت مشخص مي‌باشد �? از بين با سابقه ترين �? مجرب ترين افراد م�?ظف در بيمارستان برگزيده مي‌ش�?د. اين فرد به ط�?ر مستقيم در فرآيندهاي اجرايي �? درماني بيمارستان دخالت ندارد تا بت�?اند فرماندهي �? هماهنگي تمامي‌�?احدهاي بيمارستان را انجام دهد. اين فرد �?ظيفه تقسيم مسئ�?ليت‌ها را در مركز فرماندهي ح�?ادث بيمارستان را انجام دهد. اين فرد �?ظيفه تقسيم مسئ�?ليت‌ها را در مركز فرماندهي ح�?ادث بيمارستان بر عهده دارد.  همانط�?ر كه بعداً اشاره خ�?اهد شد �?ظيفه اعلام خطر �? هشدار به پرسنل �? اعلام اتمام پاسخ بيمارستان نيز بر عهده اين فرد مي‌باشد. در م�?اردي كه فرد يا افرادي از پيش تعيين شده در دسترس نباشند افراد زير به ترتيب مسئ�?ليت فرماندهي پاسخ بيمارستان را بر عهده مي‌گيرند. (اين مسئ�?ليت‌ها برحسب م�?قعيت �? ن�?ع بيمارستان قابل تغيير هستند �? ت�?سط كيمته ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستاني تعيين مي‌ش�?ند) رئيس بيمارستان
• مدير بيمارستان
• متر�?ن بيمارستان
• س�?پر�?ايزر مسئ�?ل در هنگام �?ق�?ع حادثه
• رياست ا�?ر�?انس بيمارستان

تعيين مركز عمليات اضطراري
(Incident Command Center) يا (Emergency Operation Center)
مسئ�?لين ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستان در مركز عمليات اضطراري بيمارستان گرد هم مي‌آيند. اين مركز محلي از پيش تعيين شده در محل امني از بيمارستان مي‌باشد كه حداكثر امكانات ارتباطي با ديگر بخش‌هاي بيمارستان �? �?احدهاي خارج از آن را دارد. مركز عمليات اضطراري بيمارستان به ط�?ر خاص بايد با مسئ�?لين بخش پذيرش بيماران، بخش ا�?ر�?انس، بخش‌هاي داخلي �? جراحي، آزمايشگاه‌ها، دار�?خانه، بانك خ�?ن، مدارك پزشكي، امنيت (حراست)، خدمات عم�?مي‌بيمارستان در ارتباط باشد. در ضمن اين مركز بايد با ديگر بيمارستان‌هاي منطقه �? نيز كميته محلي دفاع شهري ارتباط داشته �? هماهنگي‌هاي لازم را ص�?رت دهد.

تعيين علايم �? نشانه‌ها (signs):
بيمارستان بايد دياگرام‌هاي مرب�?ط به ساختمان �? علايم خر�?جي‌هاي اضطراري براي جابجايي بيماران را به ط�?ر �?اضح تهيه �? در محل‌هاي مناسب نصب نمايد. علايم ترافيكي براي ماشين‌ها �? آمب�?لانس‌ها نيز بايد در محل‌هاي قابل ر�?يت نصب ش�?ند.
فراهم كردن ذخاير دار�?يي �? تجهيزات پزشكي:
تمام بيمارستانها بايد ذخيره اي از دار�?هاي ضر�?ري (Essential Drugs) �? تجهيزات پزشكي م�?رد نياز براي ح�?ادث غيرمترقبه گسترده را تهيه نمايند. اين ذخاير بايد بص�?رت د�?ره اي بازبيني شده �? در ص�?رت اتمام تاريخ مصرف دار�?ها جايگزين ش�?ند. اين ذخاير بايد شامل خ�?ن كامل (Whole Blood) �? ابزار م�?رد نياز براي جراحي عم�?مي، س�?ختگي‌ها �? جراحيهاي ارت�?پدي باشد.

برقراري ارتباط داخلي �? خارجي:
ارتباطات نقش حياتي در جريان ح�?ادث غير مترقبه دارند �? بيمارستان بايد سيستم‌هاي جايگزين ارتباطي را در اختيار داشته باشد تا در ص�?رت بر�?ز مشكل بت�?اند از آنها استفاده نمايد. سيستم ارتباطي داخلي بين بخشهاي مختلف بيمارستان بايد برقرار ش�?د. بلندگ�?ها، خط�?ط تلفن داخلي (بي سيم رادي�?يي د�?س�?يه) از ديگر ابزارهاي ارتباطي جايگزين محس�?ب مي‌ش�?ند. در ضمن �?سايل ارتباطي براي فراخ�?اني پرسنلي كه در حال انجام �?ظيفه نيستند نيز بايد مدنظر قرار گيرد. در اين م�?رد مي‌ت�?ان برنامه از پيش تعيين شده اي را اجرا نم�?د تا هر فرد پس از اطلاع از بر�?ز حادثه د�? يا سه نفر از همكاران نزديك به خ�?د را آگاه نمايد.
فراهم كردن منابع جايگزين براي آب، برق �? س�?خت:
هر چند چنين منابعي بايد به هنگام ساخت بيمارستان در نظر گرفته شده باشند �?لي تجربه نشان مي‌دهد كه برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستان بايد براي فراهم كردن اين منابع جايگزين در جريان ح�?ادث غيرمترقبه اقدامي‌جدي انجام دهد.

نقل �? انتقال (Transportation):
هر بيمارستان بايد فهرست كاملي از تعداد آمب�?لانسها،‌ �?احدهاي سيار �? ديگر �?سايل نقليه در خدمت خ�?د را كه قادر به ارائه خدمات مؤثر هستند بص�?رت د�?ره اي تهيه نمايند چرا كه اين مسئله بر ظرفيت پاسخ دهي بيمارستان تأثير مستقيم دارد. برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستان بايد به ط�?ر �?اضح ا�?ل�?يت استفاده از اين �?سايل نقليه، تخصيص س�?خت به آنها �? افراد مسئ�?ل در قبال هر يك را مشخص نمايد. از �?سايلي كه براي جابجايي بيماران م�?رد استفاده قرار مي‌گيرند مانند برانكارد، صندلي چرخدار، بايد فهرست تهيه ش�?د �? محل نگهداري �? انبار شدن آنها دقيقاً‌ معل�?م گردد.
تهيه �? ت�?زيع كتابچه‌ها �? دست�?رالعمل‌هاي اجرايي
نير�?هاي اجرايي برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستاني �? ر�?ساي بخشهاي بيمارستان بايد كتابچه‌هاي خاصي براي هر بخش �? مسائل �?ي�?ه آن در جريان پاسخ به ح�?ادث غيرمترقبه داشته باشند. اين كتابچه‌ها بايد حا�?ي دست�?رالعمل‌هاي �?اضح �? قابل اجرا براي تعيين افراد مسئ�?ل، سلسله مراتي فرماندهي، جانشين‌هاي مسئ�?لين �? ارتباط با ديگر بخشها باشند. اين دست�?رالعمل‌ها مي‌ت�?اند بص�?رت كارتهاي معيني در تمام اتاقهاي بيمارستان تعبيه ش�?د �? چگ�?نگي فعال نم�?دن زنگ خطر آتش س�?زي، استفاده از �?سايل اطفاي حريق �? شي�?ه تخليه بيمارستان را به افراد نشان دهند.

آم�?زش پرسنل:
هيچ برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستاني نمي‌ت�?اند مؤثر �?اقع ش�?د مگر اينكه مشاركت كامل پرسنل را به همراه داشته باشد. آم�?زش مدا�?م پرسنل بايد حا�?ي تمامي‌اجزاي برنامه ب�?ي�?ه نقش �? مسئ�?ليتهاي خاص افراد در م�?قعيت‌هاي اضطراري باشد. برگزاري مان�?رها حداقل بص�?رت ساليانه مي‌ت�?اند در ارزيابي �? ارتقاء كيفيت برنامه به كميته ح�?ادث غيرمترقبه كمك كند.

مرحله اعلام خطر (Alert Phase)
اين مرحله شامل هشدار (Notification) به پرسنل، آماده شدن براي فعاليتهاي قريب ال�?ق�?ع، ت�?سعه ظرفيت پاسخ دهي بيمارستان، سازماندهي بخش پذيرش بيماران، اطمينان از نقل �? انتقال امن آنها �? فراهم آ�?ردن اطلاعات لازم براي پاسخ مناسب مي‌باشد. مهمترين فعاليتهايي كه بايد در اين مرحله مدنظر قرار گيرند عبارتند از:

هشدار ح�?ادث غيرمترقبه:
هشدار در م�?رد ح�?ادث غيرمترقبه مي‌ت�?اند از طريق منابع متعددي مانند پليس، آتش نشاني، بخش ا�?ر�?انس، سيستم EMS �? يا افراد به بيمارستان برسد. كاربر يا فرد دريافت كننده هشدار بايد اطلاعات زير را در اين رابطه تقاضا نمايد:
1) نام �? سازمان متب�?ع فرد هشدار دهنده
2) شماره تلفن تماس فرد يا سازمان مرب�?طه
3) تشريح م�?قعيت حادثه غيرمترقبه (طبيعت Nature)، شدت (Magnitude)، محل (Location) �? زمان (time) حادثه
4) برآ�?ردي از تعداد بيماران (در ص�?رت امكان تعداد بيماران تريا�? شده با برچسب‌هاي قرمز، زرد، سبز، تعداد س�?ختگي‌ها، تعداد بيماران دچار آل�?دگي با م�?اد مضر)
5) برآ�?رد زماني تا شر�?ع انتقال بيماران از محل حادثه
6) برآ�?رد زماني براي رسيدن مجر�?حين به بيمارستان
�?احد تلفن مركزي (switchboard) بايد هشدار دريافت شده را سريعاً به مهمترين فرد مسئ�?ل در بيمارستان منتقل نمايد. سپس �?ي اقدام مقتضي را در جهت فعال شدن مركز عمليات اضطراري انجام مي‌دهد.

ارزيابي شدت حادثه غيرمترقبه (Assessment of Disaster Serverity)
يكي از ا�?لين �?ظايف بالاترين مسئ�?ل فرماندهي ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستان پيش از فعال شدن برنامه كه مرحله بعدي پاسخ بيمارستان مي‌باشد تصميم گيري سريع در م�?رد شدت حادثه براساس داده‌هاي ا�?ليه مي‌باشد. در اين مرحله تصميم گيري بايد به سرعت �? بر پايه اطلاعات اندك انجام گيرد. بدين ترتيب مشخص مي‌ش�?د كه برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستاني بايد تا چد حد فعال ش�?د �? امكانات �? پرسنل تا چه ميزان فراهم گردند. ع�?املي كه مي‌ت�?اند فرد مسئ�?ل را در اين تصميم گيري ياري نمايد عبارتند از :
1) برآ�?ردي از تعداد بيماران
2) برآ�?ردي از شدت جراحت �? بيماري آنها
3) �?ضعيت كن�?ني فعاليت دپارتمان ا�?ر�?انس
4) �?ضعيت كن�?ني پرسنل (تعداد �? تركيب) دپارتمان ا�?ر�?انس
5) سرشماري تعداد بيماران �? پرسنل بيمارستان
6) �?ضعيت كن�?ني پرسنل ICU �? اتاق عمل
7) نياز بيماران حادثه ديده به خدمات تخصصي مانند آل�?دگي با م�?اد مضر، م�?اجه با پرت�?هاي رادي�?اكتي�?
8) شرايط �?ي�?ه بيمارستان مانند بيمارستان تخليه شده
ح�?ادث غيرمترقبه مختلف سط�?ح آمادگي �? پاسخ متفا�?ت بيمارستان را مي‌طلبند. بر پايه ارزيابي ف�?ق سطح فعال شدن برنامه (Levels of Plan Activation) ت�?سط مسئ�?ل فرماندهي بيمارستان تعيين مي‌گردد. �?ي مي‌ت�?اند پس از فعال شدن مركز عمليات اضطراري بيمارستان يا دريافت اطلاعات بيشتر �? دقيق تر به اصلاح تصميم خ�?د مبادرت نمايد. اين سط�?ح عبارتند از :
• �?ضعيت هشدار: در اين مرحله به علت در دست نب�?دن اطلاعات كافي تعيين دقيق سطح فعال شدن برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستان غيرممكن است �?لي تأثير آن بر بخش ا�?ر�?انس يا ديگر بخشهاي بيمارستان قابل پيش بيني است. اقدامات مقتضي در اين مرحله برقراري ارتباط مدا�?م با مراكز خارج از بيمارستان �? آمادگي بالق�?ه براي پاسخ بعدي است. در اين �?ضعيت مسئ�?ل فرماندهي حادثه بيمارستان به ارزيابي �? پايش مستمر م�?قعيت پرداخته �? در ص�?رت نياز با �?احدهاي تخصصي بيمارستان مش�?رت مي‌نمايد.

• سطح 1-پياده شدن (Implementation) برنامه آمادگي اضطراري بخش ا�?ر�?انس: در ص�?رتيكه منابع م�?ج�?د در بخش ا�?ر�?انس براي براي رسيدگي به تعداد قربانيان كافي باشد �? بخشهاي حمايت قادر به پاسخ مناسب بد�?ن عارضه مهمي‌باشند، بيمارستان مي‌ت�?اند برنامه آمادگي اضطراري را صرفاً در بخش ا�?ر�?انس پياده نمايد.

• سطح2-پياده شدن مختصر (partial) برنامه آمادگي اضطراري بيمارستاني: در ص�?رتيكه منابع م�?ج�?د در بخش ا�?ر�?انس بيمارستان بيمارستان براي رسيدگي به تعداد قربانيان كافي نباشد �?لي منابع اضافي اندكي م�?رد نياز باشد مي‌ت�?ان برنامه آمادگي اضطراري بيمارستان را بط�?ر مختصر پياده نم�?د. اينكه اين برنامه تا چد پياده ش�?د به تصميم گيري اعضاي مركز عمليات اضطراري بيمارستان بستگي دارد.

• سطح3-پياده كامل (Total) برنامه آمادگي اضطراري بيمارستاني: در اين �?ضعيت براي رسيدگي به تعداد زياد قربانيان به تمامي‌منابع م�?ج�?د در بخش ا�?ر�?انس �? بخش اعظمي‌از منابع حمايتي نياز است.

عمليات �?احد تلفن مركزي بيمارستان:
�?احد تلفن مركزي بيمارستان بلافاصله پس از انتقال هشدار ح�?ادث غيرمترقبه بايد برنامه ارتباطات داخلي �? خارجي بيمارستان را اجرا نمايد. خط�?ط تلفن بايد براي تماسهاي اضطراري آزاد باشند �? تماس‌هاي خارج از بيمارستان در اختيار اين مركز قرار مي‌گيرد. براي ارتقاء خدمات ارتباطي ت�?صيه مي‌ش�?د تماسهاي تلفني براساس ا�?ل�?يت به سه دسته زير تقسيم ش�?ند:
1) تماسهايي كه در ارتباط با حادثه غيرمترقبه مي‌باشند.
2) تماسهايي كه از طرف مطب�?عات براي دريافت اطلاعات انجام مي‌ش�?د.
3) تماسهايي كه از طرف بستگان بيماران انجام مي‌گيرد.

سازماندهي فضاي پذيرش بيماران: (Incoming Patient Area)
فرد مسئ�?ل تريا�? (جراح) بايد فضاي پذيرش بيماران را براساس طبيعت حادثه غيرمترقبه �? برآ�?رد تعداد قربانياني كه به مدا�?ا نياز خ�?اهند داشت سازماندهي نمايد. يك يا چند محل فيزيكي بايد براي دريافت بيماران مد نظر قرار گيرد. اقداماتي مانند ترخيص انتخابي بيماران بستري، به تع�?يق انداختن اعال جراحي الكتي�? �? قطع �?يزيت سرپايي بيماران بايد براي ت�?سعه ظرفيت پذيرش بيمارستان مدنظر قرار گيرد. در اين بخش بيماران پس از انجام تريا�? برحسب نياز به درمان، بستري شدن، ترخيص �? يا ارجاع به �?احدهاي ديگر انتقال مي‌يابند.

مشخص نم�?دن پرسنل:
تمامي‌پرسنلي كه در فضاي پذيرش بيماران �? نيز در بخشهاي كليدي بيمارستان مشغ�?ل به فعاليت هستند بايد براي سازماندهي�? همچنين حفظ امنيت از ي�?نيفرم‌ها �? يا علايم متحدالشكلي استفاده كنند. اعضاي كميته ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستان، جراح مسئ�?ل تريا�? �? پرسنل كليدي حتماً بايد از باز�?بند يا آرم مشخص استفاده كنند.
تخصيص منابع به فضاي پذيرش بيماران:
ت�?زيع �? سازماندهي منابع مناسب در فضاي محل پذيرش بيماران براي پاسخ مؤثر اين �?احد لازم است. پرسنل بايد در تيمهايي متشكل از يك جراح، يك پزشك داخلي، يك پرستار �? د�? نفر بهيار سازماندهي ش�?ند. تركيب اين تيمها به پرسنل م�?ج�?د �? در دسترس بيمارستان بستگي دارد �? قابل تغيير است.

آماده سازي ل�?ازم �? تجهيزات پزشكي:
ل�?ازم پزشكي �? تجهيزات پايه بايد در جعبه اي با برچسب مشخص قرار گيرند تا انتقال آنها را به فضاي پذيرش بيمارستان تسهيل نمايد. محت�?يات اين جعبه‌ها مي‌ت�?اند شامل تجهيزات ا�?ليه تنفسي �? كپس�?لهاي اكسي�?ن، �?سايل پانسمان �? مايعات ضد عف�?ني كننده، دار�?هاي ا�?ر�?انس، �?سايل ا�?ليه جراحي، مايعات داخل �?ريدي، �?سايل گچ گيري �? آتل گذاري، فرم‌ها، برچسبهاي تريا�?، كارتهاي تشخيص ه�?يت �? تجهيزات اداري ديگر باشد. فضاي پذيرش بيماران بايد ط�?ري طراحي ش�?د كه امكان استفاده از دستگاه عكسبرداري سيار اشعه X �? �?سايل جراحي �? بيه�?شي را فراهم نمايد. در مركز فضاي پذيرش بيماران بايد محلي براي قرارگيري برانكاردها �? صندليهاي چرخ دار در نظر گرفته ش�?د.

آماده سازي بخش جراحي:
در جريان مرحله هشدار ح�?ادث غيرمترقبه اتاق عمل جراحي بيمارستان بايد آمادگيهاي لازم را فراهم نمايد. تمامي‌اعمال جراحي غيرا�?ر�?انس بايد كنسل ش�?ند �? اتاق ريكا�?ري بايد به سرعت آماده ش�?ند. بخش جراحي بايد پرسنل ذخيره خ�?د را به نح�?ي سازماندهي كند كه امكان فعاليت 24 ساعته را داشته باشد. رياست بخش جراحي بايد از �?ج�?د تعداد كافي گانها �? پ�?ششهاي اتاق عمل �? �?سايل استريل جراحي براي اعمال جراحي م�?رد نياز اطمينان يابد.

آماده سازي بخش ا�?ر�?انس:
معم�?لاً رياست بخش ا�?ر�?انس فرد مسئ�?ل تريا�? �? سازماندهي فضاي پذيرش بيماران است. پرسنل بخش ا�?ر�?انس با سازماندهي در تيمهاي اضطراري به انجام تريا�? �? خدمات ا�?ر�?انس مي‌پردازند. در جريان مرحله اعلام خطر بخش ا�?ر�?انس فعاليت عادي خ�?د را مت�?قف نم�?ده، ا�?ل�?يت درمان بيماران پذيرش شده قبلي را تعيين كرده، اتاق انتظار بخش را تخليه مي‌نمايد �? پرسنل بخش جعبه‌هاي حا�?ي تجهيزات �? ل�?ازم پزشكي را به فضاي پذيرش بيماران منتقل مي‌كنند. پس از هشدار ح�?ادث غيرمترقبه رياست بخش ا�?ر�?انس بايد تماس �? هماهنگي نزديك با ديگر بخش‌هاي بيمارستان ب�?ي�?ه مركز عمليات اضطراري، بخش جراحي �? بخش امنيت (حراست) داشته باشد.

آماده سازي ديگر بخشها �? خدمات بيمارستان:
بخشهاي داخلي، اطفال، زنان، مامايي �? ديگر تخصصها بايد فعاليتهاي عادي خ�?د را ادامه دهند مگر اينكه شدت حادثه غيرمترقبه به حدي باشد كه پياده شدن كامل برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستان �? يا تخليه كل بيمارستان ت�?سط مركز عمليات اضطراري اعلام گردد. در چنين �?ضعيتي جز حداقل پرسنلي كه براي ادامه كار بخشها م�?رد نياز است بقيه نير�?ها بايد تحت فرماندهي مركز عمليات اضطراري به اجرا شدن برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستان بپردازند.

آماده سازي سيستم پرستاري بيمارستان:
پرستاران �? بهياران نه تنها نقش مهمي‌را در رابطه مستقيم با بيماران ايفا مي‌كنند بلكه به علت آشنايي بيشتر با خدمات ارائه شده، گردش كار بخشها �? محل قرارگيري تجهيزات �? منابع مي‌ت�?انند در پياده شدن برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بسيار مؤثر باشند. پرستاران بايد در زمينه اجزا �? فرايندهاي برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستان �? مراقبت از بيماران آسيب ديده در جريان ح�?ادث غيرمترقبه آم�?زشهاي خاص ديده باشند.

آماده سازي بخشهاي پاراكلينيك:
دار�?خانه، آزمايشگاه، بانك خ�?ن �? رادي�?ل�?�?ي بايد فعاليت عادي خ�?د را مت�?قف نم�?ده �? م�?اد �? تجهيزات لازم جهت فعاليت 24 ساعته را فراهم نمايند. دار�?خانه بايد امكان پشتيباني دار�?يي �? تجهيزاتي خدمات ا�?ر�?انس بيمارستان را در جريان حادثه غيرمترقبه با استفاده از ذخاير بيمارستان فراهم نمايد �? فهرست اقلام ت�?زيع شده را نگهداري كند. آزمايشگاه فقط بايد آ‍زمايشات بسيار ا�?ر�?انس را انجام دهد. نقش اصلي آ‍زمايشگاه در جريان حادثه غيرمترقبه تعيين گر�?ه خ�?ني �? RH �? آماده كردن �?احدهاي خ�?ن براي تزريق مي‌باشد. رياست بخش رادي�?ل�?�?ي بايد از حض�?ر تعداد پرسنل �? تكنسين‌هاي كافي جهت انجام خدمات ثابت �? سيار تص�?يربرداري �? تعداد كافي فيلم �? م�?اد ظاهر كننده اطمينان يابد.

آماده سازي بخشهاي اداري:
نقشهاي اصلي بخش اداري بيمارستان در جريان ح�?ادث غيرمترقبه عبارتند از حمايت از بخشهاي پاراكلينيك، اطمينان از حض�?ر افراد در پست‌هاي مسئ�?ليتي، تسهيل مسائل مالي �? اقتصادي �? فراهم كردن امكانات رفاهي �? تغذيه‌اي. هماهنگي در زمينه مسائل مرتبط با بيمه �? ديگر هزينه‌هاي بيماران بايد ت�?سط اين �?احد تسهيل ش�?د.

آمادگي �?احد امنيت (حراست) بيمارستان:
نقش �?احد حراست بيمارستان در جريان حادثه غيرمترقبه نه تنها حفظ امنيت داخل �? اطراف بيمارستان است بلكه مسئ�?ليت كنترل ترافيك منتهي به بيمارستان جهت دسترسي مناسب آمب�?لانسهاي حا�?ي مجر�?حين به فضاي پذيرش بيماران نيز بر عهده اين �?احد است. حفاظت از تأسيسات حياتي بيمارستان �? سيستم‌هاي ارتباطي آن نيز بر عهده اين �?احد است. حفاظت از تأسيسات حياتي بيمارستان �? سيستم‌هاي ارتباطي آن نيز بر عهده �?احد حراست مي‌باشد. اين �?احد ارتباط نزديكي با مركز عمليات اضطراري �? بخش ا�?ر�?انس بيمارستان دارد. در ص�?رت ناكافي ب�?دن پرسنل اين �?احد بايد براي انجام مسئ�?ليت خ�?د از پليس درخ�?است كمك نمايد.

آمادگي �?احد ارتباط مردمي‌�? ارتباط با مطب�?عات:
تقاضاي متعدد مردم، بستگان قربانيان �? نمايندگان مطب�?عات براي دريافت اطلاعات گاهاً فعاليت بيمارستان را دچار اختلال مي‌كند. براي ساماندهي امر اطلاع رساني برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بايد د�? اتاق مجزا را يكي براي مردم �? بستگان قربانيان �? يكي را براي نمايندگان مطب�?عات در نظر بگيريد. اتاق اطلاع رساني به مطب�?عات حتماً بايد از بخش درماني بيمارستاني فاصله داشته باشد. �?احد ارتباطات مردمي‌مي‌ت�?اند اطلاعات را از طريق ب�?لتن‌هاي ساده اي تهيه �? ت�?زيع نمايد.

آمادگي خدمات عم�?مي‌بيمارستان
بخشهاي نگهداري (Maintenance)، لاندري،‌ استريليزاسي�?ن، آشپزخانه �? ديگر خدمات بايد خ�?د را براي پاسخ دهي به نيازهاي ايجاد شده در جريان حادثه غيرمترقبه آماده كنند. عدم ايجاد آمادگي �? هماهنگي اين �?احدها ممكن است كارايي كلي بيمارستان را كاهش دهد. هماهنگي لازم جهت حض�?ر پرسنل ذخيره براي ارائه مستمر اين خدمات بايد ص�?رت گيرد.

مرحله پاسخ ا�?ر�?انس (Emergency Response Phase)
فعال شدن برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستاني براساس شدت حادثه غيرمترقبه در اين مرحله اتفاق مي‌افتد. در �?اقع در اين مرحله با استفاده از آمادگي‌هاي ايجاد شده در مرحله اعلام خطر برنامه ح�?ادث غيرمترقبه فعال �? پاسخ بيمارستان را هدايت مي‌كند. همانط�?ر كه اشاره شده شي�?ه پاسخ بيمارستان به سطح فعال شدن برنامه بستگي دارد. براي مثال در ح�?ادث غيرمترقبه سطح 1 تغييرات عمده در پرسنل بيمارستان رخ نمي‌دهد حال آنكه در ح�?ادث سطح 3 چينش �? فعاليتهاي آنها بط�?ر كلي تغيير مي‌يابد. مسائل مهمي‌كه در اين مرحله پيش ر�?ي مجريان برنامه قرار دارد عبارتند از:

تريا�? در بد�? �?ر�?د بيماران به بيمارستان:
بيماران ممكن است ت�?سط آمب�?لانس، �?سايل نقليه شخصي �? يا با پاي خ�?د به بيمارستان مراجعه نمايند. �? يا ممكن است قبلاً در محل حادثه تريا�? شده �? با برچسب‌هاي معين به بيمارستان انتقال يابند. در تمام اين م�?ارد تيمهاي تريا�? بيمارستان كه بيماران را در بد�? �?ر�?د به فضاي پذيرش بيمارستان دريافت مي‌كنند بايد سريعاً �?ضعيت بيمار را م�?رد ارزيابي مجدد قرار داده �? در ص�?رت نياز برچسب‌هاي تريا�? آنها را تغيير دهند. تريا�? در بد�? �?ر�?د به بيمارستان حتي الامكان بايد ت�?سط يك جراح يا فرد آم�?زش ديده انجام گيرد. فضاي پذيرش بيماران بايد تنها مجراي �?ر�?د بيمار به بيمارستان باشد.

تشخيص ه�?يت �? ثبت اطلاعات
برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بايد مكانيسمي‌را جهت تشخيص ه�?يت �? ثبت دقيق اطلاعات بيماران در شرايط اضطراري تعيين نمايد چرا كه ازدحام بيش از اندازه بيماران در چنين �?ضعيتي ممكن است باعث سهل انگاري يا نقص در ثبت �? نگهداري اطلاعات مرب�?ط به بيماران ش�?د. فرمهاي ثبت اطلاعات، كارتهاي تشخيص ه�?يت �? كارتهاي تريا�? بايد تهيه �? در دسترس باشد. اين فرمها كه براي مستندسازي سابقه باليني �? درمانهاي دريافتي بيمار م�?رد استفاده قرار مي‌گيرند بايد جهت جمع آ�?ري ضر�?ري ترين اطلاعات طراحي شده باشد. كارتهاي تريا�? از هر سيستمي‌كه تبعيت نمايند بايد براي پرسنل بيمارستان مفه�?م �? شناخته شده باشند.

فضاهاي درماني بيمارستان:
بيمارستان بايد فضاهاي بستري �? درمان بيماران را براساس ا�?ل�?يت درماني آنها از پيش تعيين نمايد. اكثر بيمارستانها جهت تعيين ا�?ل�?يت درماني از همان برچسب‌هاي رنگي تريا�? استفاده مي‌كنند. رنگ قرمز به معني بيماراني كه به ت�?جه ف�?ري نيازمندند، رنگ زرد به معني آنهايي كه آسيب جدي دارند �?لي به ت�?جه ف�?ري نياز ندارند، رنگ سبز به معني بيماراني كه مرگ آنها مسجل شده است. علا�?ه بر سيستم ا�?ل�?يت بندي رنگي بايد فضاهايي كه براي هر دسته از بيماران مشخص شده است بايد با ن�?ارهاي رنگي مشخص ش�?د تا گردش بيماران بين بخشهاي درماني،‌ بستري �? اتاق عمل را تسهيل نمايد. ارائه خدمات بيماران در هر يك از اين بخشها بايد در حداقل زمان ممكن انجام گيرد.

سيستم ارجاع بيمارن:
با �?ج�?د اينكه بيمارستان بايد تمام تلاش خ�?د را براي ت�?سعه ظرفيت درماني �? پذيرش قربانيان حادثه غيرمترقبه انجام دهد در بسياري از م�?ارد بيماران به مراقبت‌هاي تخصصي �? ف�?ق تخصصي نيازمندند كه امكانات �? تخصص لازم براي آنها در بيمارستان م�?ج�?د نيست. در چنين م�?اردي ارجاع بيمار به مراكز درماني ديگر بايد مدنظر قرار گيرد. ارتباط نزديك بيمارستانها در جريان ح�?ادث غيرمترقبه �? شبكه ق�?ي نقل �? انتقال بيمار مي‌ت�?اند اين امر را تسهيل نمايد.

نگهداري �? تشخيص اجساد:
بخش پات�?ل�?�?ي مسئ�?ل سازماندهي تشخيص ه�?يت بيمارستان مي‌باشد. در ص�?رت �?ج�?د �?احد يا بخش پزشكي قان�?ني بيمارستان اين �?احد راساً اين مسئ�?ليت را بر عهده مي‌گيرد. در ص�?رتيكه سردخانه بيمارستان ظرفيت پذيرش اجساد را نداشته باشد بايد محل م�?قتي براي نگهداري آنها در نظر گرفاع ش�?د. در ص�?رتيكه امكانات تخصصي �? تجهيزات لازم براي تشخيص ه�?يت قربانيان در اختيار نباشد بخش پات�?ل�?�?ي بيمارستان بايد از بيمارستانهاي تابعه يا پليس درخ�?است كمك نمايد.

برنامه‌هاي ح�?ادث غيرمترقبه خاص:
برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستان بايد داراي برنامه‌هاي مكمل براي م�?قعيت‌هاي خاص چ�?ن آتش س�?زي، پرت�?هاي رادي�?اكتي�?، مسم�?ميتهاي دسته جمعي، آل�?دگي با م�?اد مضر �?... باشد.

م�?حله ت�?قف برنامه �? ارزيابي بعد از حادثه غيرمترقبه (Termination Phase)
فرمانده حادثه غيرمترقبه از طرف مركز عمليات اضطراري بيمارستان تمام بخشها �? پرسنل را در جريان به اتمام رساندن �? ت�?قف اجراي برنامه قرار مي‌دهد. اين امر از طريق �?احد تلفن مركزي يا سيستم ارتباط داخلي بيمارستان انجام مي‌گيرد. پس از ت�?قف برنامه فعاليت بيمارستان بايد به حالت عادي بازگردد. تمامي‌مسؤلين �? رؤساي بخشهاي بيمارستان بايد گزارشي از جنبه‌هاي مثبت �? منفي فعاليت خ�?د را به كميته ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستان ارائه دهند. در نهايت اين كميته بايد جليه اي را با حض�?ر افراد مسئ�?ل جهت نقد �? بررسي پاسخ كلي بيمارستان تشكيل دهد. اين جلسه بايد شي�?ه‌هاي تصحيح �? ارتقاء برنامه را مدنظر قرار دهد.

ت�?جه:
ازآنجاييكه اين پر�?تكل در تعيين چارت سازماني، شرح �?ظايف �? زنجيره فرماندهي ح�?ادث غيرمترقبه سامانه فرماندهي ح�?ادث اضطراري بيمارستاني (HEICS) را مبناي كار قرار داده است كه در بخش د�?م پر�?تكل مفصلاً به آن پرداخته شده است. در اين بخش تأكيد بيشتر بر ر�?ي اجزاي برنامه ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستاني �? ت�?صيف كيفي فعاليتها ب�?ده است. اميد است با تلفيق اين د�? بخش در آينده بيمارستانهاي كش�?ر از برنامه اي مد�?ن �? كارآمد در م�?اجهه با ح�?ادث غيرمترقبه برخ�?ردار باشند.

مقدمه:

بحران از دیدگاه­های مختلف مانند EMS[1]، بهداشت عم�?می، طب ا�?ر�?انس �?... تعاريف متفا�?تي دارد. از نگاه EMS �? خدمات ا�?ر�?انس پيش بيمارستاني بحران زمانی رخ می­دهد که نیازهای افراد بیش از ت�?ان �? منابع در دسترس �? م�?ج�?د برای ارائه خدمات ­باشد، که این امر در مکان �? زمان مشخصی ص�?رت می­گیرد. در اکثر بحرانها ارتباطات �? تعاملات غلط �? عدم هماهنگی لازم با ساير سازمانها �? مراكز درماني مشکلات زیادی را ایجاد می­کند. بنابراین داشتن زبان مشترک �? بکارگیری مفاهیم پایه ICS [2] �? داشتن شرح �?ظايف مشخص �? از پيش تعيين شده در برنامه برخ�?رد با MCI[3] در سيستم ف�?ريتهاي پزشكي بسیار س�?دمند �? ضر�?ری می­باشد.

در هنگام بر�?ز بحرانها �? ح�?ادث غير مترقبه طبيعي يا ساخته دست بشر �? همچنين �?ق�?ع ح�?ادث               پرتلفات (MCI) شايد بط�?ر سنتی �? در نگاه ا�?ل نقش EMS شامل: تریا�?، درمان �? انتقال بیماران به مراكز درماني باشد اما در عمل نقش EMS در اين شرايط پیچیده­تر �? فراتر از این م�?ارد می­باشد .

برنامه­هاي ICS  �?IMS[4] در �?اقع زیر ساختهای مدیریت بحران را تشكيل داده �? چگ�?نگی پاسخ سازمانهای مختلف درگير در بحران از جمله EMS �? تعامل آنها را از طریق مشخص کردن زنجیره فرماندهی، بخشهای تابعه �? مسؤ�?لیتهای هر �?احد مشخص مي­كند.

ر�?ش مطالعه:

در اين مقاله سعي شده است با بررسي كتب مرجع �? منابع معتبر پيش بيمارستاني در زمينه نقش سيستم ف�?ريتهاي پزشكي (EMS) در بحرانها �? ح�?ادث پرتلفات (MCI) �? چگ�?نگي استقرار مدل فرماندهی بحران در اين ح�?ادث، شرح �?ظايف فرمانده بحران(IC[5])، مسؤ�?ل �?احد تریا�? (Triage Unit Leader)، مسؤ�?ل �?احد درمان (Treatment Unit Leader )، مسؤ�?ل �?احد انتقال (Transport Unit Leader ) �? مدیر منطقه شر�?ع عمليات (Staging area manager ) به ط�?ر جامع �? عملياتي م�?رد بحث قرار گيرد.

خلاصه:

با پيشرفت ج�?امع �? صنعتي شدن شهرها، دنیا مکان پرخطر �? نا امنی شده �? ر�?زانه شاهد �?ق�?ع بحرانها �? ح�?ادث پرتلفات زيادي در سراسر جهان هستيم. EMS  نقش بسیار مهم �? حیاتی را در تمامی اين بحرانها �? ح�?ادث پرتلفات ایفا می­کند. به همين دليل باید علا�?ه بر برنامه­ريزي �? اجراي 4 فاز مدیریت بحران ت�?سط مدیران EMS ، تمامي پرسنل EMS نيز با ساختار �? مفاهیم ICS �? برنامه MCI �? شرح �?ظايف خ�?د آشنایی کامل داشته �? با انجام تمرین­ها �? مان�?رهای �?اقعی �? ارزیابی مأم�?ریت­ها پاسخ مناسبي در برخ�?رد با اين م�?ارد داشته باشند.

فرمانده بحران:

تأیید �?ج�?د حادثه MCI-  بررسی سریع صحنه حادثه- فعال کردن برنامه پاسخ به بحران �? حادثه- باقی ماندن در پست فرماندهی ثابت یا سیار- درخ�?است کمک �? منابع �? آمب�?لانسهای اضافی- عدم درگیر شدن در ام�?ر درمانی �? تنها مدیریت صحنه حادثه- پ�?شیدن جلیقه مناسب- برقراری ارتباط با مرکز ارتباطات �? اطلاع رسانی به بیمارستانهای مجا�?ر از طریق مسئ�?ل �?احد انتقال- به کار گماردن افراد در �?احدهای تابعه تریا�?- درمان- انتقال �? مرحله بندی بیماران-بررسی ایمنی برای شر�?ع عملیات- هماهنگی کلیه �?احدهای ا�?ر�?انس در حین عملیات- هماهنگی �? مشا�?ره با سایر افراد �? رهبران در پست فرماندهی- درخ�?است کمک از نیر�?های پلیس- در نظر داشتن نیاز به افسر اطلاع رسانی- ارتباط با سایر مراکز �? ارگانها- بررسی د�?باره در ارتباط با نیاز به تحهیزات �? �?احدهای اضافی

رهبر �?احد تریا�? (Triage Unit Leader):

نکته: هیچ گ�?نه درمانی نباید در منطقه تریا�? ص�?رت گیرد بجز رفع مشکلات تهدید کننده حیات مثل باز کردن راه ه�?ایی یا کنترل سریع خ�?نریزی خارجی 

دریافت دست�?ر �? کسب تکلیف از فرمانده بحران- گرفتن تجهیزات ضر�?ری مثل تگ تریا�? �? ن�?ارهای رنگی- پ�?شیدن جلیقه مناسب- تعیین اینکه بیماران در هرجا یافت شدند تریا�? ش�?ند یا به منطقه تریا�? آ�?رده ش�?ند- تعیین نیاز به پرسنل �? تجهیزات برای �?احد تریا�? �? درخ�?است از فرمانده بحران- حفظ ارتباط تنگاتنگ با �?احد درمان �? گر�?ه رها سازی امداد �? نجات- هماهنگی پرسنل �?احد تریا�?- ت�?زیع کارت تریا�? �? ن�?ارهای رنگی در بین پرسنل-شر�?ع عملیات احیاء- اطلاع به فرمانده بحران �? �?احد درمان در م�?رد تعداد تقریبی بیماران در اسرع �?قت- هماهنگی برای انتقال بیماران به منطقه درمان بر اساس ا�?ل�?یت-  درخ�?است پرسنل �? تجهیزات برای انتقال بیماران به منطقه درمان- بررسی صحنه بحران برای بیمارانی که ت�?ان راه رفتن داشته �? احتمال دارد از صحنه خارج شده باشند- اطلاع به �?احد درمان �? رهبر منطقه درمان �?قتی که مرحله ا�?لیه تگ زدن �? تریا�? بیماران کامل شد- استراحت دادن به پرسنل �? کاهش آنها در ص�?رت نیاز- گزارش مدا�?م به فرمانده بحران

رهبر �?احد درمان (Treatment Unit Leader ):

دریافت دست�?ر �? کسب تکلیف از فرمانده بحران- تعیین نیاز به تجهیزات �? پرسنل �? درخ�?است آنها از فرمانده بحران- پ�?شیدن جلیقه مناسب- عدم دخالت مستقیم در امر درمان بیماران- هماهنگی پرسنل �?احد درمان- ایجاد ناحیه درمان ا�?لیه(Treatment area Primary ) که براحتی قابل دسترس ب�?ده �? بر اساس نیاز �? تعداد بیماران بت�?ان آن را گسترش داد- در نظر داشتن شرایط ج�?ی، ایمنی �? م�?اد خطرناک در محیط- طراحی یک منطقه �?ر�?د �? خر�?ج مشخص در ناحیه درمان- تقسیم ناحیه درمان به 4 قسمت مجزا �? تفکیک شده با استفاده از ن�?ارهای رنگی �? پرچم های مشخص( قرمز- زرد- سبز �? سیاه برای مردگان یا افرادی که جراحات شدیدی داشته �? در انتظار مرگ هستند)- قرار دادن مکان مردگان در جایی بسیار د�?رتر از سایر مکانهای مشخص شده رنگی- این مکان برای کسانی است که در منطقه درمان ف�?ت می کنند، مردگان در صحنه تریا�? پس از مناسب شدن شرایط به این مکان منتقل می ش�?ند- هماهنگی با نیر�?های امنیتی �? پلیس برای ایمن کردن صحنه- طراحی ناحیه درمان ثان�?یه به عن�?ان جایگزین در ص�?رتی که ناحیه درمان ا�?لیه ناپایدار ب�?ده یا دچار ازدحام بیماران شده باشد- آگاه کردن فرمانده بحران �? مسئ�?ل �?احد تریا�? در م�?رد مکان درمان ا�?لیه �? ثان�?یه- مشخص کردن پرسنل مناسب �? مسئ�?لان برای مناطق سه گانه درمان- �?اگذاری �?ظایف �? مسئ�?لیت به افراد بر اساس مهارت �? صلاحیت آنها- هماهنگی با �?احد تریا�? برای انتقال بیماران از صحنه به �?احد درمان- بررسی �? تریا�? د�?باره بیماران در �?احد درمان- فرستادن بیماران به قسمت مناسب درمان بر اساس ا�?ل�?یت تریا�?- قرار دادن بیماران بدحال برای انتقال در قسمت خر�?جی درمان پس از انجام اقدامات ا�?لیه درمانی- در نظر داشتن نیاز به پرسنل �? تجهیزات اضافی- کامل کردن فرم ثبت درمان در هنگام �?ر�?د �? خر�?ج بیماران- هماهنگی با مسئ�?ل �?احد انتقال برای آماده شدن در جهت انتقال بیماران �? اطلاع در م�?رد نیاز به هماهنگی با مراکز تخصصی مثل س�?ختگی، اطفال، جراحی اعصاب �?...-  استراحت دادن به پرسنل �? کاهش آنها در ص�?رت نیاز- گزارش مدا�?م به فرمانده بحران- باقی ماندن در ناحیه درمان تا زمان انتقال تمامی بیماران

رهبر �?احد انتقال (Transport Unit Leader ): تنها این �?احد با بیمارستانها �? مراکز درمانی باید ارتباط داشته باشد.

دریافت دست�?ر �? کسب تکلیف از فرمانده بحران- تعیین نیاز به تجهیزات �? پرسنل �? درخ�?است آنها از فرمانده بحران- پ�?شیدن جلیقه مناسب- عدم دخالت مستقیم در امر انتقال بیماران- هماهنگی پرسنل �?احد انتقال- مشخص کردن مسئ�?ل ثبت م�?ارد انتقال �? هماهنگ کننده ارتباط پزشکی- ارتباط با بیمارستانهای پذیرش دهنده در م�?رد ت�?انایی آنها �? تعداد تختهای ا�?ر�?انس �? جراحی، تعداد بیماران منتقل شده �? شرایط آنها �? جل�?گیری از انتقال بیش از حد بیماران به یک مرکز خاص- هماهنگی با مسئ�?ل �?احد درمان در م�?رد مشخص ب�?دن مسیر بارگیری آمب�?لانسها �? �?ر�?د �? خر�?ج آنها به ناحیه درمان- هماهنگی با ناحیه شر�?ع عملیات �? محل اسکان آمب�?لانسها در م�?رد بهترین مسیر دستیابی به بیماران �? مکان بارگیری- هماهنگی با فرمانده بحران به منظ�?ر مکان فر�?د هلی ک�?پتر ا�?ر�?انس در ص�?رت لز�?م- درخ�?است آمب�?لانس �? حتی ن�?ع آمب�?لانس( ا�?ر�?انس تهران- د�?لتی- خص�?صی �?...) از مسئ�?ل �?احد اسکان آمب�?لانسها در منطقه شر�?ع عملیات- نظارت بر ثبت تمامی م�?ارد انتقال ت�?سط مسئ�?ل ثبت به همراه شماره �? کد آمب�?لانس- تعداد بیماران- شماره کارت تریا�?- نام بیماران در ص�?رت �?ج�?د �? بیمارستان پذیرش دهنده �? آدرس آن- شرایط بیماران- زمان حرکت آمب�?لانس- اطمینان از کامل ب�?دن اطلاعات کارت تریا�?- اطلاع به راننده آمب�?لانس در م�?رد مسیر سریع �? آسان دستیابی به بیمارستان- اطلاع به بیمارستانهای پذیرش دهنده در م�?رد تعداد �? شرایط بیماران- زمان تقریبی رسیدن آمب�?لانس( این م�?ارد بهتر است ت�?سط هماهنگ کننده ارتباط با بیمارستانها ص�?رت پذیرد)- درخ�?است ات�?ب�?س آمب�?لانس برای انتقال بیماران سرپایی به منطقه درمان-  استراحت دادن به پرسنل �? کاهش آنها در ص�?رت نیاز- گزارش مدا�?م به فرمانده بحران- باقی ماندن در ناحیه انتقال تا زمان انتقال تمامی بیماران �? یا دریافت مأم�?ریت جدید

مدیر ناحیه شر�?ع عملیات �? اسکان آمب�?لانسها (Staging area manager ):

دریافت دست�?ر �? کسب تکلیف از فرمانده بحران یا مسئ�?ل �?احد پزشکی عملیات- پ�?شیدن جلیقه مناسب- پس از مشخص شدن منطقه دسته بندی باید محل استقرار آمب�?لانسهای ا�?ر�?انس مشخص �? در مکانی د�?رتر از سایر �?احدها مثل آتش نشانی استقرار یابند- در نظر داشتن ایمنی محیط �? �?ج�?د م�?اد خطرناک در ناحیه استقرار آمب�?لانسها- در دسترس ب�?دن این منطقه �? مشخص ب�?دن �?ر�?د �? خر�?ج به ص�?رت مجزا- قرار دادن آمب�?لانسها بر اساس ن�?ع آنها �? با چیدمان منظم- در نظر داشتن یک مکان ثان�?یه برای استقرار آمب�?لانسها- مشخص کردن این ناحیه با پرچم �? سایر �?سایل دیگر- تعیین نیاز به تجهیزات �? پرسنل �? درخ�?است آنها از فرمانده بحران- ایجاد هماهنگی بین پرسنل این منطقه- ثبت مدا�?م زمان رسیدن �?احدها �? زمان ترک این منطقه، تعدادپرسنل هر �?احد، ت�?انایی ارتباط رادی�?یی �? امکانات هر �?احد- هماهنگی با مسئ�?ل �?احد انتقال در م�?رد مکان بارگیری آمب�?لانسها �? بهترین مسیر برای رسیدن به قسمت انتقال �? درخ�?است آمب�?لانسهای اضافی- اطلاع به فرمانده بحران �?قتی که تعداد آمب�?لانسها از حداقل لازم کمتر شدند- فرستادن آمب�?لانسهای درخ�?است شده ت�?سط مسئ�?ل �?احد درمان �? دادن اطلاع مناسب به پرسنل آنها- استراحت دادن به پرسنل �? کاهش آنها در ص�?رت نیاز- گزارش مدا�?م به فرمانده بحران- باقی ماندن در ناحیه اسکان آمب�?لانسها تا زمان انتقال تمامی بیماران �? یا دریافت مأم�?ریت جدید

ا�?لین �?احد آمب�?لانس که به صحنه حادثه �?ارد می ش�?د بایستی پس از بررسی سریع �? برآ�?رد تقریبی تعداد بیماران ضمن اطلاع به �?احد ارتباطات فرماندهی عملیات را نیز م�?قتا به عهده بگیرد.

ن�?ع حادثه

محل دقیق حادثه �? نح�?ه آسان دسترسی به محل �? بیماران

تعداد تقریبی بیماران �? سط�?ح مراقبتی م�?رد نیاز

مکان پست فرماندهی �? فرکانس بیسیم

محل استقرار آمب�?لانسها

�?اگذاری فرماندهی در ص�?رت �?ر�?د افراد شایسته تر

[1] - Emergency Medical Service

[2] -Incident Command System

[3] -Mass Casualty  Incident

[4] -Incident Management System

[5] -Incident Commander

تريا�? از �?ا�?ه فرانس�?يTrier" به معناي جداكردن يا س�?اكردن مشتق شده است. از نظر تاريخچه مفه�?م تريا�? به جنگهاي ناپلئ�?ن برمي­گردد، كه در آن زمان ت�?سط جراح فرانس�?ي جین لاری سربازان آسيب ديده براي مدا�?ا �? برگشت به جبهه، براساس ا�?ل�?يت انتخاب   مي­شدند. درطي گذشت زمان مفاهيمي مثل تريا�? در بحران �? تريا�? نظامي شكل گرفت. در جنگ كره �? �?يتنام مفه�?م تريا�? به ص�?رت انجام بهترين ام�?ر درماني براي تعداد زيادي از مجر�?حان �? مصد�?مان بيان شد. در عمل اين �?ا�?ه به معناي دسته بندي �? طبقه بندی بيماران �? مصد�?مين �? تعیين ا�?ل�?یت آنها بر اساس ف�?ریت نیاز به درمان بكار مي­ر�?د.  

ان�?اع تريا�? :

1. تريا�? ر�?زانه در بخش ا�?ر�?انس بيمارستان
2. تريا�? در فیلد �? صحنه بحرانها �? ح�?ادث غیر مترقبه
3. تريا�? در دپارتمان ا�?ر�?انس در بحرانها �? ح�?ادث غیر مترقبه
4. تريا�? نظامی �? جنگی  
5. تريا�? در شرايط خاص

تريا�? در ح�?ادث غير مترقبه:

برخلاف تریا�? ر�?زانه در بخش ا�?ر�?انس بيمارستان در شرايط معم�?لي كه هدف از تريا�? ، يافتن بيماران پرمخاطره در اسرع �?قت �? انجام اقدامات درماني لازم براي آنان می­باشد ، هدف از تريا�? در ح�?ادث غيرمترقبه ، انجام بهترين كار براي بيشترين تعداد از جمعيت انسانی است. به عبارت ديگر تريا�? در ح�?ادث غير مترقبه يعني نظاره �? گذر از كنار برخي مصد�?مين كه جان مي­سپارند. يعني در هنگام تریا�? در بحرانها �? ح�?ادث غیرمترقبه ، احياء قلبي �? ري�?ي انجام نمی­ش�?د.

تمامی مصد�?مين �? آسیب دیدگان بزرگسال باید بر اساس الگ�?ریتم استارت تریا�?(تریا�? آسان �? درمان سریع) در مدت زمان 30 ثانیه بررسی �? ارزیابی ش�?ند. اما براي تريا�? ك�?دكان با ت�?جه به در نظر گرفتن تفا�?تهاي فيزي�?ل�?�?يك اين گر�?ه سني بايد از الگ�?ريتم سیستم تریا�?  Jump Startاستفاده ش�?د. 

الگ�?ريتم تريا�? START

كارت تريا�? در بحران

بقيه مقاله را در ادامه مطلب ملاحظه فرماييد. 

راهبردهاي پيشنهادي براي آمادگي در مقابل بلايا در بيمارستان

 تهيه �? تنظيم: امير سالاري- دبير كميته بحران

 1 – پیشگیری �? به حداقل رساندن آسیب های جانی �?مالی �? معن�?ی ناشی از ح�?ادث بحرانهای داخل بیمارستان

2-  آمادگی کامل بیمارستان برای م�?اجهه با ح�?ادث �? بحرانهای داخل بیمارستان

3-  آمادگی کامل بیمارستان برای م�?اجهه با ح�?ادث �? بحرانهای خارج از بیمارستان

4-  ارتقای سطح آمادگی علمی �? عملی کلیه پرسنل تحت پ�?شش بیمارستان

  راهبرد ا�?ل :

 پیشگیری �? به حداقل رساندن آسیب های جانی �? مالی �? معن�?ی ناشی از ح�?ادث �? بحرانهای داخل بیمارستان

 راهکارها:

1- مقا�?م سازی سازه ها    2- ایمن سازی محیط �? ل�?ازم کار   3- ایمن سازی افراد    4 - آم�?زش پرسنل

 راهکار 1   : مقا�?م سازی سازه ای �? غیر سازه ای

 راهکار 2  : ایمن سازی محیط �? ل�?ازم کار

 ابزار برنامه ریزی : چک لیست های ایمن سازی �? بهداشت محیط کار

 راهکار 3  : ایمن سازی فردی

 ابزار برنامه ریزی : چک لیست ایمن سازی پرسنل (�?اکسیناسی�?ن ، پر�?نده بهداشتی پرسنل)

 راهکار 4  : آم�?زش پرسنل در م�?رد ایمنی �? بهداشت محیط کار �? ل�?ازم کار 

ابزار برنامه ریزی : پیش بینی نیازهای آم�?زشی پرسنل

   راهبرد د�?م :

آمادگی کامل بیمارستان برای م�?اجهه با ح�?ادث �? بحرانهای  داخل بیمارستان

 راهکار 1 : تد�?ین �? تنظیم دست�?رالعملهای عم�?می م�?اجهه با ح�?ادث غیرمترقبه

ابزار برنامه ریزی : دست�?رالعملها �? راهنمای عم�?می در هنگام ح�?ادث غیرمترقبه

 ن�?ع برنامه : برنامه یکباره- همیشگی

   مسئ�?ل اجرایی :  کلیه پرسنل

 راهکار2  : تد�?ین �? تنظیم یک برنامه اختصاصی برای هر بخش یا �?احد بیمارستانی

ابزار برنامه ریزی : پیش بیني مخاطرات �? بررسي خطر پذيري    ر�?ش جمع آ�?ری اطلاعات ( تعیین نقاط ق�?ت �? ضعف بخش یا �?احد)

 سناری�? پردازی

ر�?ش برنامه ریزی : مشارکتی �? گر�?هی

ن�?ع برنامه :  اقتضایی

مسئ�?ل اجرایی : تمام پرسنل

مسئ�?ل نظارت �? ارزشیابی : مسئ�?ل بخش یا �?احد

پر�?نده کنترل بحران هر بخش یا �?احد به ترتیب شامل فهرست زیر است :

 1- صفحه جلد با تاریخ تد�?ین

 2- نم�?دار سازمانی بخش

 3- کر�?کی بخش (محل �?ر�?د �? خر�?ج،  اتاقها،  کپس�?لهاي آتش نشانی، شیر اصلی گاز �? آب  برق �? غیره)

 4- لیست اعضای دا�?طلب �? مسئ�?ل کنترل بخش �? شماره تلفن �? آدرس هاي ضر�?ري از تمامي پرسنل

 5- شرح برنامه کنترل بحران بخش شامل :

6 - لیست �?سایل �? تجهیزات م�?ج�?د در بخش

7- شرح �?ظایف پرسنل �? نم�?دار سازمانی بخش (سلسله مراتب )

8- لیست برنامه های آم�?زشی انجام شده

9- فرم گزارش آمار

 راهبرد س�?م: 

آمادگی کامل بیمارستان برای م�?اجهه با ح�?ادث �? بحرانهای خارج از بیمارستان

ن�?ع برنامه: طرح آزمايشي يكساله قابل تبديل به سند راهبردي

ن�?ع برنامه ریزی �? تصمیم گیری:  گر�?هی �? مشارکتی

مسئ�?ل برنامه ریزی : کمیته بحران بیمارستان      ابزار برنامه ریزی : پیش بینی مخاطرات �? خطر پذيري

ر�?ش جمع آ�?ری اطلاعات : سناری�? پردازی ( ماتریس swot )     مسئ�?ل اجرایی :  رئیس کمیته بحران

مسئ�?ل ارزشیابی �? نظارت : کمیته بحران          ابزار نظارت �? ارزشیابی  : چک لیست مان�?ر

این طرح آزمایشی ب�?ده �? در ص�?رت اثبات کار آیی آن بعد از انجام حداقل د�? مان�?ردر سال �? ارزشیابی آن می ت�?اند جزئی از استرات�?ی (سند راهبردی ) بیمارستان قرار گیرد .

برنامه ریزی این طرح با مشارکت نمایندگان بخشها �? �?احدهای مختلف بیمارستان �? همچنین نمایندگان �?احدها �? سازمانهای ذی نفع �? ذی صلاح خارج از بیمارستان انجام گرفته �? تصمیم نهایی ت�?سط کمیته مدیریت بحران بیمارستان اتخاذ می گردد .

گر�?ه برنامه ریزی : گر�?ه برنامه ریزی که مسئ�?لیت اداره آن بر عهده ریاست بیمارستان خ�?اهد ب�?د شامل چندین عض�? است .

کمیته بحران بعد از تد�?ین برنامه جامع مدیریت بحران بیمارستان ، هر سه ماه یکبار جلسه ای برگزار کرده �? جدیدترین تغییرات �? تح�?لات ایجاد شده را ر�?ی برنامه اعمال خ�?اهد نم�?د.

   برنامه آمادگی بیمارستان قبل از بحران

1.  تشکیل جلسه با مسئ�?لان بخشها �? �?احدهای بیمارستان برای ارزیابی خطر آسیب پذیری �? نقاط ق�?ت �? ضعف در برخ�?رد با بحرانهای خارجی.

2.تشکیل جلسه �?احدها �? بخش های مختلف (در کمیته بحران بیمارستان ) برای ایجاد هماهنگی بین برنامه های بخش های مختلف �? ارائه برنامه های آنها .

3. تشکیل جلسه با مسئ�?لان �? نمایندگان سازمانهای ذی صلاح �?دخیل در امر کنترل بحران منطقه �? ایجاد هماهنگی با برنامه های آنها.

  -  برنامه داخلی بیمارستان برای مقابله سریع با ح�?ادث �? بحرانها ی خارجی

  -  تعیین ر�?ش فعال سازی طرح کنترل بحران �? اعلام هشدار به پرسنل .

  شر�?ع �?ضعیت اضطرار �? اقدام ف�?ری

ر�?ش فعال سازی سیستم کنترل بحران بیمارستان به محض اطلاع باید در برگیرنده نح�?ه هشدار �? اعلام �?ضعیت ، ارزیابی شدت حادثه ، سازماندهی مرکز تلفن ، سازماندهی فضای پذیرش ، فراخ�?ان پرسنل ، آماده سازی تجهیزات �? ل�?ازم ، آماده سازی بخشهای درمانی �? پاراکلینیکی ،آماده سازی سیستم پرستاری ، آماده سازی �?احد امنیت ، ر�?ابط عم�?می �? خدمات عم�?می  باشد.

 برنامه داخلی بیمارستان برای کنترل بحرانها : ( تعیین منطقه درمانی �? منطقه تریا�? ، تعیین فضاهای درمانی بیمارستان ، برقراری سیستم ارجاع ، ثبت مشخصات �? �?ضعیت بیماران ، تشخیص ه�?یت اجساد �? .... ). 

   راهبرد چهارم :

 ارتقای سطح آمادگی علمی �? عملی کلیه پرسنل تحت پ�?شش بیمارستان

راهکار 1 : اجرای آم�?زشهای تئ�?ری �? عملی د�?ره ای برای مقابله با بحرانهای داخلی �? خارجی.

راهکار 2 : اجرای مان�?ر �?عملیات  برای حفظ آمادگی م�?اجهه با بحرانهای فرضی.

اگرچه پس از انجام هرمان�?ر عملياتي سراسري قبل از �?ق�?ع حادثه ، برنامه مقابله باح�?ادث غيرمترقبه مركز درماني م�?رد بازنگري مي گيرد، اما هيچ مان�?ري نمي ت�?اند مانند ح�?ادث �?اقعي ،‌ نقايص برنامه را نشان دهد. لذا اعضاي كميته مقابله با ح�?ادث غيرمترقبه پس از بازگشت به �?ضع عادي �? همزمان با آغاز ترميم ، بازسازي �? احياء خدمات مركز درماني ، با استفاده از كليه م�?ارد ثبت شده در مرحله پاسخ به حادثه �? مشاهدات خ�?د اقدام به بازنگري �? اصلاح كليه نقايص برنامه مي نمايند. لازم به ذكراست كه پس از بازگشت به �?ضع عادي ، بايد ضمن برگزاري كارگاههاي ت�?جيهي �? مان�?رهاي محد�?د، مان�?رهاي عملياتي سراسري ، به ر�?ال قبل از حادثه ، هر سال د�? بار برگزارش�?د تا ضمن بازنگري دائمي برنامه ، آمادگي پرسنل براي پاسخ به حادثه حفظ ش�?د.

1.  مسؤ�?ل شر�?ع اعلام �?ضعيت اضطرار بر عهده دبير كميته بحران �? در شيفت هاي گردشي بر عهده س�?پر�?ايزر هر شيفت خ�?اهد ب�?د .

2.  بلافاصله بعد از �?ق�?ع �?ضعيت اضطرار (بحران داخلي ) يا اعلام �?ضعيت اضطرار از طرف مقامات مسئ�?ل (بحران خارجي ) با اعلام كد ....... از طريق پيجر پرسنل بيمارستان را آگاه سازيد در ص�?رت قطع ب�?دن تلفن مسئ�?ل تلفنخانه در هر شيفت را م�?ظف كنيد كه با حض�?ر خ�?د در هر بخش سريعا" م�?رد اضطرار را به اطلاع پرسنل برساند.

3.  رياست بيمارستان �? دبير كميته بحران بيمارستان را از طريق تلفن يا به نح�? مقتضي مطلع سازيد اين اشخاص بايد در اسرع �?قت در محل اتاق بحران بيمارستان حض�?ر يابند.

4.  آمار هر بخش (طبق فرم خ�?استه شده) را در اسرع �?قت استخراج كرده �? جهت ارائه گزارش يا نمابر آن در اختيار داشته باشيد.

5.  آمار پرسنل �? پزشكان حاضر �? دا�?طلب را (طبق فرم خ�?استه شده ) در اسرع �?قت استخراج كرده �?جهت ارائه نگه داريد .

6.  مسئ�?لين هر بخش (در شيفت حاضر ) مؤظف ش�?ند پر�?نده مديريت بحران آن بخش را در دسترس قرار داده �? طبق برنامه پيش بيني شده در آن رفتار كنند .

7.  در ص�?رت نياز به پرسنل پرستاري �? پزشكي بيش از تعداد حاضر، به پرستاران �? پزشكان دا�?طلب كه مشخصات آنها ضميمه است اطلاع دهيد . پرسنل حاضر بايد جليقه شناسائي بپ�?شند �? كارت شناسائي خ�?د را الصاق كنند.

8.  تخت هاي غير ا�?ر�?انسي را تخليه كرده نسبت به ترخيص يا اسكان بيماران غير ا�?ر�?انس در محل مناسب ديگر اقدام كنيد .

9.  پذيرش بيماران غير ا�?ر�?انسي را تا پايان زمان اضطراري مت�?قف سازيد �? عملهاي جراحي غير ا�?ر�?انس را كنسل كنيد .

10.   درهاي بيمارستان را كنترل كرده �? از �?ر�?د خ�?در�?هاي غير ضر�?ري به داخل بيمارستان جل�?گيري كنيد.

11.  از نظر قطع گاز، برق ، آب �? تلفن آمادگي داشته باشيد.

12.  مراحل اجراي طرح را ثبت �? ضبط كنيد   

 مقدمه­اي بر مديريت بحران 

تهيه �? تنظيم: امير سالاري- دبير كميته بحران

ح�?ادث غيرمترقبه ازجمله مسائل بسيار مهمي هستند كه همه ساله گريبانگير د�?لتها �? ملتها شده، تلفات جاني �? خسارات مالي فرا�?اني برآنها تحميل مي‌نمايند. دربيست سال گذشته، ح�?ادث غيرمترقبه باعث مرگ نزديك به 10 ميلي�?ن انسان شده �? بيش از 1000 ميليارد دلارهزينه دربرداشته اند. درهمين مدت نزديك به يك ميليارد نفر از مردم جهان، يعني حد�?د يك ششم جمعيت كره زمين، بط�?ر مستقيم �? يا غيرمستقيم درگير ح�?ادث غيرمترقبه گرديده اند. كش�?ر عزيزما نيز از اين امر مستثني نب�?ده است. ايران آنگ�?نه كه آمارها نشان مي‌دهند، دهمين كش�?ر بلاخير دنيا �? چهارمين كش�?ر بلاخيزقاره آسياست. درمناطق مختلف كش�?ر، ان�?اع ح�?ادث غيرمترقبه طبيعي، همچ�?ن سيل، زلزله، رانش زمين �? سق�?ط بهمن �? نيز ح�?ادث غيرمترقبه غيرطبيعي، همچ�?ن ح�?ادث ترافيكي، سق�?ط ه�?اپيما �? ... هم�?اره درحال �?ق�?ع است. ط�?لاني ترين جنگ تاريخ معاصر نيز كه از جانب استکبار جهانی بر کش�?ر ما تحمیل گردید، بيش از چهار صدهزار نفر از بهترين ج�?انان اين مرز�?ب�?م گشت. بيش از 90% از مساحت كش�?ر نيز درمعرض خطرمت�?سط به بالا از نظر امكان �?ق�?ع زلزله قرارداد �? حد�?داً هر 10 سال يكبارزلزله هاي بزرگي درمناطق مختلف كش�?ر به �?ق�?ع پي�?سته، جمع زيادي از هم�?طنانمان را داغدار�? مصيبت زده مي‌نمايد. نكته جالب ت�?جه دراين م�?رد، قرارگرفتن تهران، بعن�?ان پايتخت جمه�?ري اسلامي ايران، با جمعيت بيش از 10 ميلي�?ن نفر، درمنطقه باخطر بسيار زياد از نظر امكان �?ق�?ع زلزله است. اين درحالي است كه كش�?رهاي همسايه نيز از �?ضعيت مناسبي برخ�?ردارنيستند �? هراز چندگاهي با�?ق�?ع جنگ درآن كش�?رها، كش�?رما شاهد مهاجرت جمعيت زيادي بس�?ي مرزهاست. تمامي ع�?امل ف�?ق دركنار افزايش جمعيت شهرنشين، رشد صنايع مختلف، تغييرات شديد ج�?ي �? شي�?ع ميكر�?بهاي جديد �? ايبدمي هاي گسترده بيانگر اهميت امرمديريت بحران است.  مراكز درماني، بعن�?ان اصلي ترين سازمانهاي درگير درهنگام �?ق�?ع ح�?ادث غيرمترقبه، نيازمند �?ج�?د برنامه مد�?ن مقابله با ح�?ادث هستند. نتايج يك تحقيق درم�?رد (( ظرفيت پذيرش همزمان مصد�?مين درحالت عادي )) در بيمارستانهاي شهرتهران، نشان داد كه ميانگين اين تعداد 8 نفر �? حداكثر آن 60 نفر است. بعبارت ديگر با درنظر گرفتن حد�?د 100 بيمارستان درشهر تهران ظرفيت پذيرش همزمان مجر�?ح درتمامي اين بيمارستانها 800 نفر برآ�?رد مي‌ش�?د درحاليكه تخمين زده مي‌ ش�?د.�?ق�?ع زمين لرزه شديد درتهران، صدها هزارمجر�?ح برجاي گذارد.

اثرات ح�?ادث غيرمترقبه برمراكز درماني

ح�?ادث غيرمترقبه، بسته به ن�?ع، شدت، زمان �? مكان �?ق�?ع، مي‌ت�?انند اثرات مختلفي بر مراكز درماني بجاي گذارند كه از آن جمله مي‌ت�?ان به تأخير �?يا عدم اطلاع رساني صحيح �? بم�?قع، سردرگمي پرسنل �? بي نظمي آنان، كمب�?د �? تكميل سريع ظرفيت ا�?ر�?انس، كمب�?د تجهيزات �?م�?اد مصرفي، بر�?ز �?اكنشهاي ر�?حي ـ ر�?اني درپرسنل �? بيماران، اختلال درعملكرد عادي مركز درماني بدليل خرابي تجهيزات �? تأسيسات �? نيز ازدحام مردم اشاره نم�?د. ع�?امل يادشده بهمراه ساير ع�?امل ،‌م�?جب افزايش م�?ربیدیتیه �?م�?رتالیته بيماران �? مصد�?مين ميگردد. لذا براي كاهش اثرات ح�?ادث غيرمترقبه �? پيشگيري از ع�?ارض ناشي از آن، �?ج�?د يك برنامه كامل �? مد�?ن دركليه مراكز درماني ضر�?ري بنظر مي‌رسد.

اهداف برنامه مقابله با ح�?ادث غيرمترقبه

برنامه مقابله باح�?ادث غيرمترقبه به د�? بخش پيش از �?ق�?ع حادثه �? پس از �?ق�?ع حادثه تقسيم ميگردد. پيش از �?ق�?ع حادثه شناسايي كليه خطرات محتمل ال�?ق�?ع، پيشگيري، آماده سازي �?ايمن سازي مركز درماني �? پرسنل شاغل در آن، تد�?ین برنامه کامل مقابله با ح�?ادث غیر مترقبه، آشنا سازی پرسنل با قسمتهای مختلف برنامه �? شرح �?ظایف آنان در برنامه، ایجاد ارتباطات بیر�?نی با کلیه سازمانهای پاسخ دهنده به حادثه �? سازمانهاي كمكي مهمترين اهداف برنامه را تشكيل مي‌دهند.

برنامه مقابله باح�?ادث غيرمترقبه، پس از �?ق�?ع حادثه اهداف مهمي همچ�?ن تشكيل سريع سيستم فرماندهي حادثه، برقراري ارتباط با ستاد بحران �? ساير سازمانهاي پاسخ دهنده به حادثه، اجراي دقيق شرح �?ظايف كليه �?احدها، ارائه خدمات مناسب به بيماران قبلي �? مصد�?مين جديد ال�?ر�?د �? نهايتاً ارزيابي مجدد برنامه �? بازنگري آنرا دنبال مي‌كند.

مديريت مراكز درماني در بحران

مفاهیم

سیستم مدیریت بحران بیمارستانی برای کمک به بهب�?د عملکرد مراکز پزشکی طی بحران طراحی شده است. بدلیل آنکه بسیاری از ح�?ادث نیازمند دخالت افراد �? سازمانهای متعدد است برقراری هماهنگی بین فعالیت افراد �? سازمانها نیازمند برنامه ای است تا بت�?اند این ارتباط را بط�?ر صحیح برقرار کند.

هماهنگی در�?ن �? بر�?ن سازمانی نیازمند م�?ارد زیر است :

      زنجیره فرماندهی مبتنی بر مسئ�?لیت

      �?ج�?د زبان مشترک در ساختار مدیریتی

      �?ج�?د شرح �?ظایف مشخص �? تفكيك شده

      امکان برقراری ارتباطات م�?ثر �? مدا�?م

Incident Command System : یک سامانه مدیریتی برای کنترل ، فرماندهی �? هماهنگی فعالیت گر�?ههای مستقل است که جهت دستیابی به هدف مشترک مهار حادثه �? کاهش تلفات جاني، مالي �? آسیب های محیط زیست طراحی شده است.

تاریخچه

در پی آتش س�?زی های گسترده ای که در سال 1970 میلادی در ایالت کالیفرنیای آمریکا ب�?ق�?ع پی�?ست �? منجر به خسارات مالی گسترده شده �? مهار آن حد�?د 13 ر�?ز بط�?ل انجامید ، کمیته ای با هدف تهیه یک سامانه عملیاتی یکسان برای آتش نشانی ها جهت مقابله با ح�?ادث غیر مترقبه بزرگ �? همچنین عملیات ر�?زمره آنان تشکیل گردید . نام این سامانه FIRESCOPE ب�?د. با تکامل تدریجی ، این سیستم
(Incident Command System) یا همان سیستم فرماندهی حادثه نام گرفت . در سال 1987 انجمن بیمارستانهای کالیفرنیا کار بر ر�?ی تطابق ICS برای پاسخ ف�?ری به ح�?ادث را آغاز کرد �? آنرا تحت عن�?ان
" راهکارهای آمادگی بیمارستانها در برابر زلزله "
Earthquake Preparedness Guidelines for Hospitals چاپ کرد. این راهکارها بعدها بعن�?ان هسته ا�?لیه م�?رد استفاده قرار گرفت تا آنکه در 1991 سر�?یس ا�?ر�?انس پیش بیمارستانی ا�?رنج کانتی آنرا گسترش داد �? با نام Hospital Emergency Incident Command System(HEICS) ارائه نم�?د . در سال 1992 �?یرایش د�?م ، در سال 1996 �?یرایش س�?م �? در سال 2006 آخرین نسخه آن با نام                        Hospital Incident Command System ( HICS ) ارائه شد.

تعاریف

معم�?لا برای درک بهتر مفاهیم مرب�?ط به ح�?ادث �? بحران ها از تعریف ها استفاده می ش�?د. �?لی اص�?لا هر مرکز یا منطقه ای ممکنست تعریف مرب�?ط به خ�?د را از هر پدیده داشته باشد ، که منجر به ایجاد تعاریف متعدد از هر �?ا�?ه شده است. در این قسمت ما سعی می کنیم تا تعاریف یکدست شده �? قابل قب�?ل سازمان های مختلف ب�?ی�?ه سازمان بهداشت جهانی را بازگ�? کنیم.

بحران Disaster: حادثه ای که بط�?ر طبيعي �? يا ب�?سیله بشر بط�?ر ناگهانی �? يا بص�?رت فزاینده به �?ج�?د آید �? سختی �? مشقتي را به جامعه انسانی تحمیل نماید �? جهت برطرف کردن آن نیاز به اقدامات اساسی �? ف�?ق العاده باشد بحران گ�?یند. بحران به هرگ�?نه حادثه‌اي اطلاق مي‌ش�?د كه به جان يا مال انسان آسيب برساند �? نياز به اقدام ف�?ري �? ف�?ق‌العاده داشته باشد.

Hazard : هر چیزی است که سبب ایجاد خطر می ش�?د �? ممکنست طبیعی یا ساخته دست انسان یا نرکیبی از این د�? باشد �? نیز قادر به ایجاد ع�?ارض جانبی بر سلامت ، فعالیت یا محیط انسان می باشد. تمامی ان�?اع Disaster در اثر یک Hazard خاص یا ترکیبی از آنها هستند.

Risk: ریسک به احتمال بالق�?ه یا بالفعل اتفاق افتادن م�?ض�?عی منفی گفته می ش�?د. ریسک فقط در م�?رد یک ن�?ع Hazard بکار میر�?د. خطر ایجاد یک حادثه به ط�?ر �?سیعی به میزان آمادگی برای تطابق با یک حادثه �? یا حذف آن بستگی دارد.

Prevention: مجم�?عه اعمال �? اقداماتی که انجام می ش�?ند تا پدیده های طبیعی یا ساخته دست بشر سبب ایجاد یا احتمال ایجاد Hazard شناخته شده یا نا شناخته نش�?ند را Preventionگ�?یند . این کار در م�?رد اکثر پدیده های طبیعی غیر ممکن است .

Event: حادثه ای است که قادر به ایجاد تاثیر منفی بر زندگی انسان یا محیط زندگی انسان باشد.

:Mitigation :کاهش یا تخفیف شدت عمل یک حادثه را گ�?یند �? در کل به اعمالی گفته می ش�?د که سبب کاهش آسیب ف�?ری ناشی از ح�?ادث می ش�?د .

Preparedness: مجم�?ع اقدامات �? ق�?انینی که قبل از حادثه ت�?سط انسان ها �?ضع می ش�?د تا سبب کاهش آسیب هایی ش�?د که احتمال �?ق�?ع آنها در اثر حادثه �?ج�?د دارد . Preparedness شامل سیستم های هشدار دهنده ، تخلیه ، جابجایی ، ذخیره غذا �? آب �? ل�?ازم پزشکی ، پناهگاه های م�?قت ، تمرین های �?ی�?ه �? سایر اقدام های مشابه می باشد.

Damage : نتیجه منفی یک حادثه بر جامعه یا محیط است . بعبارت دیگر Damage آسیب یا ضرری است که ارزش یا س�?دمندی یک شيء یا سلامتی یا عملکرد نرمال انسان را کاهش دهد .

Vulnerability : تعاریف متفا�?تی دارد . به " میزان قابلیت از دست دادن" یا " آسیب پذیری جامعه یا محیط نسبت به ن�?عی از حادثه" گفته می ش�?د . میزان آن بستگی به Resilience جامعه نسبت به حادثه دارد .

Resilience : مقا�?مت یک محیط یا جامعه در مقابل یک حادثه است که به میزان انعطاف پذیری �? تطابق با حادثه بستگی دارد �? دارای د�? جزء است : جزء �?ابسته به طبیعت �? جزء �?ابسته به انسان

تریا�? Triage: تریا�? کلمه ای با ریشه لاتین به معنی به دسته بندی کردن است . به اقداماتی گفته می ش�?د که در شرایط عادی برای تشخیص افراد دارای بیشترین آسیب های تهدید کننده حیات �? در ح�?ادث غیر مترقبه برای نجات جان بیشترین تعداد مصد�?مین که در ضمن بیشترین شانس زنده ماندن را دارند .

رفع آل�?دگی Decontamination: رفع آل�?دگی شامل اعمالی مثل جدا کردن ، پاک کردن �? بی اثر کردن م�?اد خطرناک تجمع یافته بر ر�?ی بیماران ، پرسنل �? �?سایل است . م�?ارد کاربرد آن شامل ایجاد محد�?دیت در جذب �? آسیب بافتی ، جل�?گیری از مسم�?میت سیستمیک ، محد�?د کردن آل�?دگی به منطقه خاص �? جل�?گیری از انتقال آل�?دگی به پرسنل ا�?ر�?انس پیش بیمارستانی �? بیمارستانی می باشد.

ح�?ادث �? �?قایع محتمل ال�?ق�?ع

ح�?ادثی که مراکز درمانی را تهدید می کنند می ت�?ان به چند دسته بشرح ذیل تقسیم بندی نم�?د :

      ح�?ادث داخلی یا Internal Disaster مانند : آتش س�?زی ، انفجار ، پخش �? انتشار م�?اد خطرناک

      ح�?ادث خارجی ک�?چک یا Minor External Disaster : �?قایعی است که تعداد کمی قربانی به جای می گذارد .

      ح�?ادث خارجی بزرگ یا Major External Disaster : �?قایعی است که تعداد زیادی قربانی به جای می گذارد .

نح�?ه اجرای برنامه مقابله با ح�?ادث غیر مترقبه در مراکز درمانی

مقدمه

لازم است براي اجراي برنامه ، كميته مقابله با ح�?ادث غيرمترقبه درمركز درماني بشرح ذيل تشكيل �? با سازماندهي نم�?دارتشكيلاتي سيستم مديريت بحران درمركز درماني ، به ترتيبي كه متعاقباً ذكرخ�?اهد شد ، تد�?ين ، پياده سازي ، نظارت �? بازنگري برنامه را بعهده گيرد. اعضاي كميته مقابله باح�?ادث غيرمترقبه درمراكز عبارتنداز:

      رئيس مركز درماني

      مديرمركز درماني

      متر�?ن

      رئيس �? سرپرستار ا�?ر�?انس �? ديگر بخشهاي مركز درماني

      مسئ�?لين فني كليه �?احدهاي پاراكلينيك

      رؤساي حراست �? يا انتظامات �? �?احدهاي اداري �? مالي

      كارشناس فني ـ مهندسي �? / يا مسئ�?ل تأسيسات

      مسئ�?ل بهداشت مركز درماني

      نماينده ستاد مقابله با ح�?ادث غيرمترقبه منطقه / شهرستان

مراحل پياده سازي برنامه مقابله باح�?ادث غيرمترقبه درمراكز درماني

نماي كلي �?خلاصه شده مراحل مختلف اجراء �? پياده سازي سيستم مديريت بحران درمراكز درماني را مي ت�?ان به ترتيب ذيل بيان نم�?د:

1- اجراي برنامه پيشگيري: درا�?لين گام از پياده سازي سيستم ، لازم است كليه قسمتهاي مركز درماني ازنظر ايمني سازه اي �?غيرسازه اي ( تجهيزات ، تأسيسات ، گازها �? م�?اد خطرناك ،‌پرسنل �? ... ) با درنظر گرفتن كليه خطرات محتمل ال�?ق�?ع ت�?سط تيمهاي كارشناسي م�?رد بررسي قرارگرفته �? ايمنی مركز تا حدامكان تأمين گردد. اگرچه اين امر بسيار زمان بر ، گسترده �? هزينه براست ، اما درص�?رت اجراي كامل �? صحيح مي ت�?اند تا حد بسيار زيادي از ع�?ارض ناشي از ح�?ادث غيرمترقبه بكاهد. نم�?نه چك ليستهاي بررسي ايمني مراكز درماني از ديدگاه بهداشت حرفه اي ، در ادامه ارائه ميگردد.

2- سازماندهي پرسنل مركز درماني درنم�?دارهاي تشكيلاتي: گام د�?م درپياده سازي سيستم مديريت بحران درمراكز درماني ، سازماندهي پرسنل شاغل درمركز درماني درنم�?دار هاي تشكيلاتي ازقبل تهيه شده است. البته بايد ت�?جه ش�?د كه پرسنل حتي الامكان درجايگاهي سازماندهي ش�?ند كه بيشترين ت�?انايي را درآن ح�?زه دارا ب�?ده �? ترجيحا با شرح �?ظايف آنان درحالت عادي ، كمترين تفا�?ت را داشته باشد. نم�?نه نم�?دار هاي تشكيلاتي سيستم مديريت بحران براي استفاده در سط�?ح مختلف مراكز درماني ، شامل بيمارستانهاي جنرال ،‌بيمارستانهاي ك�?چك �? / يا تك تخصصي ، دي كلينيكها ، پلی کلینیکها ، درمانگاهها �? ستادهاي مركزي بحران ، درادامه ارائه ميگردد. نكته مهم دراين مرحله آنست كه اجراي اين مرحله بهتراست همزمان با اجراي مرحله ا�?ل برنامه آغاز گردد.

3- سازماندهي نفرات جانشين �? تيمهاي مختلف نم�?دارهاي تشكيلاتي : دراين مرحله نفرات جانشين براي مسئ�?�?لين بخشها �?�?احدهاي مختلف نم�?دار هاي تشكيلاتي ، با تهيه جدا�?ل خاصي سازماندهي ميگردند. در اين جدا�?ل الزاماً بايد كليه پرسنل شاغل درمركز درماني ، بات�?جه به ن�?ع ت�?انمنديهايشان ، بعن�?ان جانشين ا�?ل �? د�?م �? يا عض�? تیمهاي مختلف نم�?دارتشكيلاتي سازماندهي گردند. نم�?نه جدا�?ل مشخصات اعضاي سيستم مديريت بحران يك بيمارستان جنرال ، در ادامه ارائه ميگردد.

4- ابلاغ شرح �?ظايف جايگاههاي مختلف نم�?دار تشكيلاتي : گام بعدي پياده سازي سيستم مديريت بحران ، ابلاغ شرح �?ظايف اعضاي سيستم مديريت بحران است. دراين مرحله شرح �?ظايف هر جايگاه ابلاغ شده �? بر فراگيري آن ت�?سط مسئ�?�?لين جايگاهها، نفرات جانشين �? ساير اعضاي تيم تأكيد �? نظارت ميگردد. نم�?نه شرح �?ظايف مسئ�?لين جايگاههاي مختلف نم�?دارتشكيلاتي يك بيمارستان جنرال درادامه ارائه مي‌گردد.

5- آشناسازي پرسنل با برنامه : دراين مرحله از طريق برگزاري كلاسهاي آم�?زشي �? سخنراني ، پرسنل باكليات برنامه مقابله با ح�?ادث غيرمترقبه آشنا مي‌ش�?ند.

دراين جا لازم است به 3 نكته مهم ت�?جه كافي مبذ�?ل ش�?د:

      كليه پرسنل بايد د�?ره هاي آم�?زشي طراحي شده را طي نمايند.

   پرسنل لازم است نه تنها با شرح �?ظايف خ�?د در برنامه آشنا ش�?ند ، بلكه بايد ازشرح �?ظايف ديگرپرسنل نيز آگاه گردند. اين امر مانع رها كردن �?ظايف اصلي افراد ، جهت انجام ديگر �?ظايف ميگردد.

   د�?ره هاي آم�?زشي بايد علا�?ه بر مبحث مديريت بحران ، ساير نيازهاي آم�?زشي پرسنل همچ�?ن تريا�? ،‌ نح�?ه مقابله با ح�?ادث غيرمترقبه مختلف ، پشتيباني ر�?اني دربحران ها ، كنترل عف�?نت درح�?ادث غيرمترقبه �? غيره را نيز دربر گيرد.

6- برگزاري كارگاه هاي ت�?جيهي: مرحله بعدي پياده سازي سيستم مديريت بحرا ن مراكز درماني ، برگزاري كارگاههاي ت�?جيهي شرح �?ظايف براي اعضاي هر �?احد بص�?رت اختصاصي �? در قدم بعد براي هر بخش با �?احدهاي زير مجم�?عه همان بخش است. دراين كارگاهها با مطرح كردن يك سناري�?ي از قبل طراحي شده ، ميزان آشنايي افراد �? �?احدها ، با شرح �?ظايف مح�?له سنجيده شده �? اشكالات آنها دراين زمينه ، مرتفع ميگردد.

7- برگزاري مان�?رهاي عملياتي محد�?د: دراين گام با مطرح كردن �? پياده سازي سناري�?ي ازقبل طراحي شده ، ميزان آشنايي �? آمادگي عملي افراد �? �?احدها براي اجراي شرح �?ظايف مح�?له ، بص�?رت اختصاصي براي هر �?احد �? در قدم بعد براي هربخش با �?احدهاي زير مجم�?عه همان بخش بص�?رت شبيه سازي شده �? عملاً م�?رد سنجش قرارگرفته �?اشكالات افراد ، �?احدها �?بخشها ، تعيين �? مرتفع ميگردد.

8- برگزاري مان�?رعملياتي سراسري : مرحله اصلي پياده سازي سيستم مديريت بحران درمراكز درماني ، برگزاري مان�?ر عملياتي سراسري باشركت كليه بخشها �? �?احدهاي نم�?دار تشكيلاتي آن مركز است كه پس از اجراي مان�?ر هاي عملياتي محد�?د به مرحله اجرا درمي آيد دراين مرحله كه مهمترين مرحله پياده سازي برنامه است ، علا�?ه براشكالات �?احدها �? بخشها ، نقايض م�?ج�?د درعمليات هماهنگ بين بخشهاي مختلف شناسايي مي‌گردد. مان�?رهاي عملياتي سراسري لازم است حداقل 2 بار در سال برگزارگرديده �? آمادگي پرسنل براي مقابله با ح�?ادث غيرمترقبه حفظ ش�?د.

9- بازنگري �?اصلاح برنامه : مرحله نهايي پياده سازي برنامه مقابله با ح�?ادث غيرمترقبه ، بازنگري آن با ت�?جه به اشكالات �? نقايص مشاهده شده درمان�?رهاي محد�?د �?سراسري �? اصلاح درجهت رفع اين م�?ارد مي باشد. بازنگري �?اصلاح برنامه لازم است پس از هر بار مان�?ر عملياتي سراسري ص�?رت پذيرد.

فل�? چارت پياده سازي برنامه مقابله باح�?ادث غيرمترقبه درمراكز درماني

      طراحي �? اجراي برنامه هاي پيشگيري، سازماندهي پرسنل درنم�?دارهاي تشكيلاتي سازماندهي نفرات جانشين �?اعضاي تيمها

      ابلاغ شرح �?ظايف �? چك ليستها

   برنامه آم�?زشي آشناسازي پرسنل با برنامه برگزاري كارگاههاي ت�?جيهي برگزاري مان�?رهاي عملياتي محد�?د برگزاري مان�?رعملياتي سراسري بازنگري �? اصلاح برنامه .

مراحل عملکرد مراکز درمانی پس از �?ق�?ع حادثه

1. فعال سازي سيستم هشدار

ا�?لين مرحله پس از �?ق�?ع حادثه ، مرحله فعال سازي سيستم هشدار است. داشتن يك برنامه مد�?ن براي سيستم هشدار ، امري بسيارمهم است. چرا كه داشتن اطلاعات صحيح �? دركمترين فاصله زماني پس از �?ق�?ع حادثه ، لازمه تصميم گيري صحيح �? آمادگي براي ارائه خدمات مطل�?ب است. نم�?دار زير بعن�?ان نم�?نه سيستم هشدار مراكز درماني طراحي گرديده است:

      ا�?لين فردي كه از�?قع حادثه مطلع مي ش�?د

      رياست مركز درماني س�?پر�?ايزر كشيك

      رئيس ستاد بحران سازمان درشهرستان

      رئيس ستاد بحران سازمان دراستان

      رؤساي مراكز درماني ديگر شهرهاي استان

      رؤساي ستاد بحران استانهاي معين

      رئيس ستاد مركزي بحران سازمان

      رسانه ها

مركز عمليات اضطراري:(Incident Command Center) يا (Emergency Operation Center)

مسئ�?لين ح�?ادث غيرمترقبه بيمارستان در مركز عمليات اضطراري بيمارستان گرد هم مي‌آيند. اين مركز محلي از پيش تعيين شده در محل امني از بيمارستان مي‌باشد كه حداكثر امكانات ارتباطي با ديگر بخش‌هاي بيمارستان �? �?احدهاي خارج از آن را دارد. مركز عمليات اضطراري بيمارستان به ط�?ر خاص بايد با مسئ�?لين بخش پذيرش بيماران، بخش ا�?ر�?انس، بخش‌هاي داخلي �? جراحي، آزمايشگاه‌ها، دار�?خانه، بانك خ�?ن، مدارك پزشكي، امنيت (حراست)، خدمات عم�?مي‌بيمارستان در ارتباط باشد. در ضمن اين مركز بايد با ديگر بيمارستان‌هاي منطقه �? نيز كميته محلي دفاع شهري ارتباط داشته �? هماهنگي‌هاي لازم را ص�?رت دهد.

تسهیلات ( Facilities ) :
- �?احد EOC بعن�?ان منبع جمع آ�?ری اطلاعات �? مركز فرماندهي حادثه
- ارتباط با اطاق فرمان دانشگاه �? ا�?ر�?انس �?...
- ارتباطات شامل : فاکس ، تلفن ، ارتباط بی سیم فعال بین EOC �? اطاق فرمان دانشگاه

 -تلفن ماه�?اره ای
- تلفن همراه
- اینترنت
- فاکس م�?دم
- بانک اطلاعاتی تیم های بهداشتی در ح�?ادث
- بانک اطلاعاتی شماره تلفن های مسئ�?لین استانی ، شهرستانی �? استان های مجا�?ر